Een collega reageert niet op een vraag vanaf de andere kant van de kamer. In een vergadering mist diegene de wisseling van onderwerp. Of een telefonisch doorgegeven adres blijkt onvolledig te zijn. Slechthorendheid kan op verschillende momenten invloed hebben op de samenwerking. Wat in een rustig gesprek goed gaat, kan in een groep of via een slechte verbinding moeilijk worden.

De bruikbaarste vraag is daarom: wat hebben we in deze werksituatie nodig om elkaar te begrijpen? Bespreek dat met de collega zelf. Maak afspraken over dagelijkse gesprekken, overleg, telefoneren en waarschuwingen. Het doel is dat iemand informatie kan volgen, reageren en zelfstandig het werk kan uitvoeren.

Geluid horen is niet hetzelfde als alles verstaan

Een hoortoestel kan helpen, maar betekent niet dat alle gesprekken vanzelf goed te volgen zijn. Achtergrondgeluid, afstand en meerdere sprekers kunnen een gesprek lastig maken. Ook kan luisteren veel inspanning vragen. Dat iemand een vergadering heeft gevolgd, zegt dus nog niet hoeveel energie dat kostte.

Vraag welke omstandigheden en ondersteuning voor deze medewerker werken. Ga niet uit van liplezen, gebarentaal of een bepaald hulpmiddel: niet iedereen gebruikt dezelfde manier van communiceren. Een rustige één-op-éénsituatie geeft bovendien geen volledig beeld van wat er bij een drukke overdracht of klantbijeenkomst nodig is.

Een collega hoeft niet steeds opnieuw te bewijzen dat iets niet verstaanbaar is. Neem een gemist bericht serieus en kijk samen waar de overdracht misging. ‘Je hoorde me gisteren toch ook?’ helpt niet om het huidige probleem op te lossen.

Maak dagelijkse gesprekken beter te volgen

Vraag vooraf hoe je prettig de aandacht kunt trekken en waar iemand je goed kan zien. Begin pas met de inhoud wanneer duidelijk is dat de ander het gesprek kan volgen. Spreek rechtstreeks met je collega, ook als er een tolk of andere ondersteuner aanwezig is.

  • Kies een passende plek. Verplaats een inhoudelijk gesprek zo nodig van een drukke gang naar een rustiger ruimte.
  • Blijf zichtbaar. Praat niet verder terwijl je wegloopt of met je gezicht naar een kast staat. Zorg dat licht het gezicht niet onzichtbaar maakt.
  • Noem het onderwerp. ‘Het gaat over de afspraak bij klant De Vries’ geeft meer houvast dan direct beginnen met ‘die is verplaatst’.
  • Herstel gemiste informatie. Vraag welk deel niet duidelijk was. Herhaal dat of formuleer het anders; sla het niet over met ‘laat maar’.
  • Bevestig wat precies moet kloppen. Zet bijvoorbeeld een adres, ordernummer, tijdstip of gewijzigde opdracht ook in het afgesproken schriftelijke kanaal.

Gebruik gewone, duidelijke taal en een natuurlijke manier van spreken. Overdreven articuleren of elk woord los uitspreken is geen standaardoplossing. Stem de aanpak af op de collega in plaats van zelf te raden wat helpt.

Controleer belangrijke afspraken als gezamenlijke kwaliteitscontrole: ‘We hebben afgesproken dat de levering vrijdag naar locatie B gaat. Staat dat bij ons allebei zo?’ Maak er geen verhoor van waarbij alleen de slechthorende medewerker moet aantonen dat die goed heeft opgelet.

Geef iemand tijdens het overleg ruimte om mee te doen

Een verslag achteraf kan helpen bij het terugzoeken, maar vervangt niet de gelegenheid om vragen te stellen of mee te beslissen. Organiseer dus toegang tot de inhoud terwijl het overleg plaatsvindt.

Vooraf: deel het onderwerp, de agenda en relevante namen of stukken. Vraag welke opstelling en ondersteuning nodig zijn. Controleer of de ruimte, apparatuur en eventuele tolk beschikbaar zijn. Leg niet alle organisatie daarvan bij de medewerker neer.

Tijdens: laat een voorzitter de beurtwisseling begeleiden. Eén spreker tegelijk is een werkafspraak voor de hele groep. Benoem een nieuw onderwerp en laat een vraag uit de zaal waar nodig herhalen in de gebruikte microfoon. Geef voldoende gelegenheid om informatie te verwerken en te reageren voordat een besluit valt.

Bij een onderbreking: spreek een herkenbaar signaal af voor ‘ik kan dit niet volgen’. De voorzitter pauzeert de inhoud, benoemt wat gemist is en herstelt de toegang. Alleen vragen of iedereen klaar is om door te gaan, lost een technische storing niet op.

Aan het einde: zet besluiten, verantwoordelijken en deadlines op de afgesproken plek. Controleer of een inhoudelijke bijdrage nog ontbreekt doordat iemand het gesprek tijdelijk niet kon volgen. Maak hiervoor ruimte vóór het besluit definitief wordt.

Neem ook informele momenten mee. Laat werkafspraken die tijdens een lunch of wandelgesprek ontstaan niet uitsluitend daar bestaan. Nodig de collega gewoon uit voor sociale activiteiten en bespreek wat deelname prettig maakt, zonder namens diegene te beslissen dat een activiteit te lastig zal zijn.

Hybride overleg en telefoneren vragen een eigen proef

Bij hybride overleg kan een deelnemer thuis goed hoorbaar zijn terwijl een spreker aan de vergadertafel wegvalt. Controleer daarom de verschillende routes: van iedere plek in de kamer naar de medewerker, van een deelnemer op afstand naar de kamer en andersom. Een korte test met één persoon naast de microfoon is niet representatief voor een heel overleg.

Probeer de gekozen werkwijze met de apparatuur die echt wordt gebruikt. Kijk of de spreker zichtbaar is en of noodzakelijke informatie, ondertiteling of een tolk in beeld kan blijven wanneer iemand een scherm deelt. Laat een voorzitter ook digitale vragen en verzoeken om een beurt opmerken.

Automatische ondertiteling kan ondersteuning bieden, maar controleer of die in deze situatie bruikbaar is. Namen, cijfers en vaktermen vragen extra aandacht. Een tekst die in beeld verschijnt, is niet automatisch een correcte weergave. Spreek af hoe een twijfelachtig gegeven wordt bevestigd en wat jullie doen wanneer de tekst of verbinding uitvalt.

Bij telefoneren onderzoek je samen welke combinatie van telefoon, hoorhulpmiddel en werkwijze past. Vraag zo nodig advies aan een audicien of audiologisch centrum over de technische aansluiting. Beoordeel ook of een schriftelijk kanaal of geplande terugbelafspraak een passend alternatief is. Neem niet zonder overleg alle klantcontacten weg; dat kan iemand onnodig beperken in de functie.

Gebruik voor ondertiteling of transcriptie een door de organisatie beoordeelde toepassing. Bespreek vóór gebruik of gesprekken worden opgenomen of opgeslagen, wie toegang heeft en wat er met de gegevens gebeurt. Laat een medewerker niet zelf vertrouwelijke klantgesprekken in een willekeurige app invoeren om het werk te kunnen volgen.

Kies ondersteuning op basis van de taak

Een extra microfoon, verbinding met een hoorhulpmiddel, schrijftolk of gebarentolk kan in een bepaalde situatie passend zijn. Welk middel werkt, hangt af van de medewerker en het gebruik. Een schrijftolk zet gesproken informatie live om in tekst; een gebarentolk ondersteunt communicatie via gebarentaal. Een automatische transcriptie is geen menselijke schrijftolk.

Laat zo nodig een deskundige naar de echte werkplek kijken. Een audiologisch centrum kan adviseren over horen en communicatie en over onderzoek op de werkplek. Bij vragen over gezondheid in relatie tot werk kan de bedrijfsarts worden betrokken. Laat medische beoordeling bij de daarvoor bevoegde professional.

Maak bij een hulpmiddel vooraf duidelijk:

  • in welke gesprekken of taken het moet helpen;
  • of het werkt met de bestaande apparatuur en software;
  • wie het klaarzet, oplaadt, onderhoudt en bij een storing helpt;
  • welke instructie collega’s nodig hebben;
  • hoe het werk doorgaat als het hulpmiddel niet beschikbaar is.

Voor een schrijf- of gebarentolk kan de werknemer de UWV-route voor tolkuren bij werk bekijken. UWV beoordeelt de aanvraag. Bij een eerste aanvraag vraagt UWV ook een audiogram; volg daarvoor het aanvraagkanaal van UWV, niet een algemeen gedeeld personeelsdocument. Na goedkeuring kan een tolk via Tolkcontact worden geregeld. Een aanvraag of reservering is nog geen bevestiging dat alle gewenste ondersteuning beschikbaar is.

De passende oplossing en de financiering zijn afzonderlijke vragen. Bestel niet op basis van een algemene belofte dat een hulpmiddel ‘gratis via UWV’ is. Controleer de concrete regeling en inkooproute. De bredere afweging, uitvoering en financiering staan uitgewerkt bij een individuele werkplekaanpassing.

Beoordeel waarschuwingen en noodsituaties afzonderlijk

Dat gewone gesprekken lukken, bewijst niet dat een alarm of waarschuwing wordt opgemerkt. Neem met de preventiemedewerker, bhv-organisatie en zo nodig een deskundige de relevante situaties door. Denk aan ontruiming, bewegende voertuigen, machines en communicatie bij alleen werken. Welke risico’s spelen, hangt af van de werkplek en werkzaamheden.

De werkgever moet risico’s onderzoeken en passende maatregelen organiseren. Bedrijfshulpverlening moet aansluiten bij de risico’s binnen het bedrijf. Bespreek daarom hoe de medewerker waarschuwingen ontvangt op verschillende werkplekken en werktijden, ook bij uitval van apparatuur of afwezigheid van een vaste collega.

Visuele of trillende signalen kunnen mogelijkheden zijn om deskundig te laten beoordelen. Een persoonlijke telefoonmelding of de afspraak ‘een collega waarschuwt wel’ is op zichzelf geen onderbouwde veiligheidsoplossing. Een eventuele hulpafspraak moet onderdeel zijn van de beoordeelde aanpak, inclusief vervanging en situaties waarin die persoon er niet is.

Laat de werking van de gekozen maatregelen veilig en deskundig controleren. Voer geen onverwachte alarmproef uit om het gehoor van een medewerker te testen. Is noodzakelijke veiligheidsinformatie niet betrouwbaar beschikbaar, regel dan eerst een veilige werkwijze voor de betreffende taak.

Blijf ook schadelijk geluid aanpakken. Slechthorendheid is geen reden om gehoorbescherming achterwege te laten of bestaande bescherming zelf aan te passen. Laat beoordelen hoe bescherming, communicatie en eventuele hoorhulpmiddelen veilig samen gebruikt kunnen worden.

Hulpmiddel: een communicatieafsprakenkaart

Gebruik deze eigen kaart voor de situaties die werkelijk in het werk voorkomen. Vul haar samen in. Noteer functionele afspraken en verantwoordelijken, geen medische geschiedenis. Het is een praktisch werkdocument, geen gehoortest of veiligheidskeuring.

Werksituatie Wat spreken we af? Wie regelt en controleert dit?
Korte vraag of instructie Aandacht trekken, geschikte plek, zicht op spreker en een schriftelijke bevestiging van gegevens die exact moeten kloppen. De spreker past de afspraak toe; de medewerker kan aangeven welk deel ontbreekt.
Teamoverleg Voorbereiding, beurtverdeling, hulpmiddel of tolk, signaal bij gemiste informatie en ruimte om vóór een besluit te reageren. De organisator regelt de voorbereiding; de voorzitter bewaakt de uitvoering.
Telefoon of hybride overleg Geteste aansluiting en ondersteuning, manier om cijfers en namen te controleren, alternatief bij storing. Een aangewezen beheerder regelt de techniek; de leidinggevende organiseert een uitvoerbare terugvalafspraak.
Lange luisterbelasting Welke afwisseling of pauze werkt en wie voorkomt dat alle luisterintensieve taken aaneensluiten? Medewerker en leidinggevende bespreken het rooster; zo nodig met advies van de bedrijfsarts.
Alarm of risicovolle taak Verwijzing naar de beoordeelde veiligheidsafspraak en procedure bij een defect of wijziging. Werkgever organiseert beoordeling en uitvoering met preventiemedewerker, bhv en benodigde deskundigen.
Evaluatie Welke situatie bekijken we opnieuw, op welke datum en wat is het vervolg als deelname of veiligheid nog onvoldoende is? Eén eigenaar bewaakt open punten en koppelt terug aan de medewerker.

Let bij evaluatie niet alleen op verstaanbaarheid. Vraag ook of iemand kon reageren, hoeveel inspanning het kostte en of de afspraken bij drukte standhielden. Spreek de verdeling van luisterintensieve taken en rustmomenten individueel af; er is hier geen standaard pauzeschema voor iedere slechthorende medewerker.

Fictief voorbeeld: de dagelijkse serviceoverdracht

Dit voorbeeld is verzonnen. Farah is servicecoördinator bij een installatiebedrijf. Zij is slechthorend en gebruikt hoortoestellen. De ochtendoverdracht vindt plaats bij de balie, terwijl de telefoon overgaat en monteurs binnenkomen. Farah mist soms welke klant bij een wijziging hoort. Ook belt één monteur geregeld vanuit een rumoerige omgeving.

Farah en haar leidinggevende kiezen de overdracht en terugbelafspraken als eerste verbeterpunten. Ze proberen niet met één nieuw apparaat alle communicatie tegelijk op te lossen.

Afspraak in deze fictieve proef Verantwoordelijke Wat bekijken zij?
De geplande servicewijzigingen komen vóór de overdracht in het bestaande overzicht. Het overleg gebeurt op een rustige beschikbare plek. Leidinggevende organiseert de plek en baliebezetting; de inbrenger vult de wijziging in. Zijn klant, locatie, actie en tijdstip tijdens het overleg beschikbaar?
Iedere inbrenger noemt eerst de klant. Eén persoon spreekt tegelijk. Farah kan aangeven dat een onderdeel opnieuw moet. Voorzitter bewaakt de beurtwisseling en laat ontbrekende informatie herstellen. Kan Farah ook vragen stellen voordat de planning wordt vastgesteld?
Bij een onduidelijk telefoongesprek volgt een terugbelmoment vanaf een geschikte plek, of bevestiging in het afgesproken werksysteem. De beller en Farah spreken het vervolg af; de leidinggevende regelt de route voor werkelijk spoedeisende meldingen. Is het gegeven betrouwbaar overgedragen zonder dat de klantmelding tussen kanalen verdwijnt?
De afspraken worden na twee werkweken besproken, of eerder wanneer een essentieel bericht wordt gemist. Leidinggevende plant het gesprek met Farah. Werkt de aanpak ook bij drukte en wat kost zij Farah en het team?

Stel dat de rustige ruimte op een ochtend bezet is. Dan is ‘toch maar bij de balie’ geen vanzelfsprekende terugval. De leidinggevende regelt een passende plek of een andere bruikbare overdracht. Als de baliebezetting steeds ontbreekt, is dat een organisatorisch open punt; Farah hoeft dat niet elke dag zelf op te lossen.

Het voorbeeld zegt niet dat deze aanpak voor Farah voldoende zal zijn. Als verstaan en deelnemen lastig blijven, volgt nader onderzoek naar ruimte, apparatuur of andere ondersteuning. De alarmering en eventuele bezoeken aan een werkplaats worden apart binnen de veiligheidsaanpak beoordeeld. Een geslaagde ochtendoverdracht is daarvoor geen bewijs.

Laat werkende afspraken niet verdwijnen

Maak nieuwe collega’s en vervangers wegwijs in de praktische afspraken. Zij moeten bijvoorbeeld weten hoe de vergadermicrofoon werkt of waar een schriftelijke opdracht staat. Daarvoor hoeven zij niet de medische achtergrond van een medewerker te kennen. Vrijwillig vertelde gezondheidsinformatie mag een werkgever niet automatisch registreren of doorvertellen.

Kom terug op afspraken na een verhuizing, nieuw telefoonsysteem of gewijzigde functie. Verwijder ondersteuning niet alleen omdat het werk mét die ondersteuning goed gaat. Voor de algemene inrichting en het beheer van ruimtes en systemen kun je verder met een toegankelijke werkplek.

De medewerker brengt eigen ervaringen en voorkeuren in. Collega’s passen de afgesproken communicatie toe. De leidinggevende zorgt dat tijd, middelen en opvolging beschikbaar zijn. Zo blijft toegankelijk communiceren een gezamenlijke taak, ook op een drukke werkdag.

Veelgestelde vragen

Hoe praat je prettig met een slechthorende collega?

Vraag wat voor die collega werkt. Trek eerst op een afgesproken manier de aandacht, zorg dat je zichtbaar bent en kies zo nodig een rustiger plek. Noem het onderwerp en herstel gemiste informatie. Bevestig gegevens die exact moeten kloppen, zoals een adres of tijdstip, ook via het afgesproken schriftelijke kanaal.

Is een hoortoestel voldoende om vergaderingen goed te volgen?

Dat verschilt per medewerker en situatie. Achtergrondgeluid, afstand, meerdere sprekers en de gebruikte techniek kunnen het verstaan beïnvloeden. Onderzoek samen welke combinatie van werkafspraken, ruimte en ondersteuning nodig is. Vraag ook hoeveel inspanning het volgen van het overleg kost.

Kan automatische ondertiteling een schrijftolk vervangen?

Ga daar niet automatisch van uit. Beoordeel met de medewerker of de ondertiteling de inhoud in de echte werksituatie betrouwbaar en bruikbaar weergeeft. Spreek af hoe fouten en uitval worden opgevangen. Als deze ondersteuning onvoldoende is, onderzoek dan een andere passende oplossing, eventueel met een schrijftolk.

Kan een slechthorende werknemer een tolk voor het werk aanvragen?

Bij UWV kan de werknemer tolkuren voor een schrijf- of gebarentolk bij werk aanvragen. UWV beoordeelt de aanvraag en vraagt bij een eerste aanvraag ook een audiogram. Controleer de actuele voorwaarden en regel na goedkeuring de benodigde inzet; ga niet uit van automatische vergoeding of beschikbaarheid.

Wat moet je doen als een medewerker een alarm mogelijk niet opmerkt?

Laat de betreffende risico’s en maatregelen beoordelen binnen de veiligheidsorganisatie, met preventiemedewerker, bhv en zo nodig deskundigen. Kijk naar alle relevante plekken, werktijden en uitvalscenario’s. Alleen afspreken dat een collega waarschuwt, is geen onderbouwde veiligheidsoplossing.

Bronnen en controle

Inhoud gecontroleerd op 9 oktober 2026 aan de hand van onderstaande bronnen. Regels en informatie kunnen veranderen.

Bekijk de bronnen (10)