SROI in de schoonmaak: maak een uitvoerbaar objectplan

SROI bij een schoonmaakopdracht vraagt om twee plannen die op elkaar aansluiten: de sociale bijdrage die je aan de opdrachtgever hebt beloofd en de bezetting waarmee je het gebouw goed schoonhoudt. Een kandidaat kan tot de juiste doelgroep behoren, terwijl de werktijden, begeleiding of taken op het object toch niet passen. Andersom kan een goede plaatsing buiten de meetelvoorwaarden van het contract vallen.

Begin daarom bij het object: het gebouw of de locatie waar je schoonmaakt. Hieronder werk je uit hoe je beschikbare werkzaamheden, het bestaande team, begeleiding en bewijs samenbrengt. Het gaat om contractuele social return, niet om een berekening van maatschappelijke effecten in euro’s. Inhoud gecontroleerd op 22 oktober 2026.

Lees de SROI-afspraak naast de objectplanning

Controleer vóór je inschrijving welke verplichting geldt, waarover die wordt berekend en wanneer je de invulling moet aantonen. Een percentage van de opdrachtsom is iets anders dan een percentage van het personeel of van de gewerkte uren. Voor schoonmaak bestaat geen landelijk SROI-percentage dat je zonder meer kunt gebruiken.

PIANOo noemt schoonmaak een kansrijke sector, maar benadrukt ook de beoordeling per opdracht. Beschikbare kandidaten, kosten, de aard van het werk en mogelijke verdringing van bestaande banen horen daarbij. Een hoge ambitie maakt een klein avondobject met één schoonmaker nog niet geschikt voor een extra leerwerkplek.

Leg voor jouw opdracht vast:

• Wie en wat mogen meetellen? Welke doelgroep, inzetvorm en meetelperiode gelden? Is plaatsing op dit object vereist, of laat het contract andere inzet toe?
• Hoe wordt de bijdrage gewaardeerd? Met bouwblokken, werkelijke kosten, uren of een andere afspraak? Zijn begeleiding en scholing inbegrepen of afzonderlijk toegestaan?
• Wat vraagt het schoonmaakcontract? Denk aan ruimten, frequenties, toegangstijden, kwaliteitsafspraken en bezetting tijdens ziekte of verlof.
• Welke ruimte is er werkelijk? Welke uren zijn al bezet, welke vacatures bestaan en welke werkzaamheden komen erbij?

Maak onduidelijkheden vóór inschrijving kenbaar via de vragenprocedure. Na gunning werk je de afspraken uit met de aangewezen contactpersoon. Een praktische afspraak met de gebouwbeheerder is niet vanzelf een goedgekeurde wijziging van je SROI-verplichting.

Bij contractwisseling begin je met het bestaande team

Neem je een bestaand schoonmaakobject over, reserveer dan niet alvast een deel van alle uren voor nieuwe SROI-medewerkers. Eerst moet duidelijk zijn welke rechten de huidige schoonmakers hebben en welke bezetting daaruit volgt.

De actuele schoonmaak-cao is de cao 2026–2028. Artikel 44 regelt contractwisseling en kan de nieuwe werkgever verplichten een arbeidsovereenkomst aan te bieden aan medewerkers die al op het object werken. Het artikel bevat voorwaarden, uitzonderingen, informatieplichten en termijnen. Het regelt ook de inhoud van het aanbod, waaronder de uren, werktijden en opgebouwde cao-rechten. Alleen kijken naar de duur dat iemand op het object werkt, is dus onvoldoende.

Laat HR of je arbeidsrechtelijk adviseur bepalen welke cao-bepalingen in jouw situatie gelden en of sprake is van overgang van onderneming. Artikel 44 vermeldt dat de wettelijke regels voor overgang van onderneming voorgaan wanneer die van toepassing zijn. Gebruik voor de overdracht het volledige artikel en de bijbehorende afspraken uit het actuele cao-boekje van RAS.

Plan nieuwe instroom vervolgens vanuit aantoonbare ruimte, bijvoorbeeld een echte vacature of uitbreiding van de opdracht. Verdeel je bestaande taken anders, bespreek dan ook wat dit voor uren, werkdruk en functies van collega’s betekent. ‘Er worden alleen eenvoudige taken afgesplitst’ bewijst op zichzelf niet dat er geen verdringing ontstaat.

Of een overgenomen medewerker meetelt voor SROI, beoordeel je afzonderlijk. Een nieuwe schoonmaakleverancier betekent niet automatisch een nieuwe meetelperiode. De regeling van de opdrachtgever kan juist grenzen stellen aan eerder aangenomen medewerkers. Utrecht noemt bijvoorbeeld een specifieke regeling voor medewerkers die maximaal zes maanden vóór de opdracht zijn aangenomen: hun contract telt daar maximaal twaalf maanden mee. Neem zo’n plaatselijke regel niet over voor een andere opdrachtgever en leid er geen automatische toelating bij contractwisseling uit af.

Maak van een vacature een concrete werkplek

‘Algemene schoonmaak’ zegt weinig over wat iemand tijdens een dienst moet kunnen. Beschrijf de looproute, de taakvolgorde, het contact met gebouwgebruikers en wat er gebeurt als een ruimte bezet is. Maak duidelijk wie beslist over werk dat niet afkomt of een vervuiling waarvoor andere middelen nodig zijn.

Bekijk de werkplek samen met de kandidaat en zo nodig de begeleider. Kan iemand op tijd op de locatie komen? Is een vroege of late dienst haalbaar? Hoeveel afwisseling, fysieke belasting en onverwachte onderbrekingen zijn er? Welke instructies en hulpmiddelen helpen? Bespreek de benodigde werkafspraken, zonder medische details in de objectplanning op te nemen.

Dagschoonmaak kan meer contact met een begeleider mogelijk maken, maar moet ook passen bij het gebouwgebruik en de contractafspraken. Maak daarom concrete afspraken over toegang, vergaderkamers, sleutels of passen en het aanspreekpunt bij problemen. Een dienst verplaatsen naar overdag is geen oplossing als de kandidaat dan alsnog alleen werkt of voortdurend moet improviseren.

Een afgebakend takenpakket kan een goede start zijn. Bepaal wel hoe iemand verder kan leren en voorkom dat de taakverdeling alleen uit de minst aantrekkelijke werkzaamheden bestaat. Stem taken, functie-indeling en arbeidsvoorwaarden op elkaar af. SROI is geen algemene vrijstelling van loon-, cao- of werkgeversverplichtingen.

Rooster begeleiding als werk in

Wijs een dagelijks aanspreekpunt én een vervanger aan. Leg vast wanneer zij op het object aanwezig zijn, welke instructie zij geven en wanneer zij meekijken. Een objectleider die die ochtend drie andere locaties bezoekt, is niet dezelfde ondersteuning als een ervaren collega die naast de starter werkt.

Reserveer de begeleidingstijd in de bezetting. Een buddy die een uur voordoet, observeert en feedback geeft, kan in datzelfde uur niet ook zijn volledige eigen schoonmaakroute uitvoeren. Spreek af wie die werkzaamheden overneemt en wie de extra inzet betaalt. Houd rekening met instructie, opleiding, materialen en vervanging wanneer je de opdracht begroot.

Een jobcoach kan aanvullende ondersteuning bieden. Maak onderscheid tussen die begeleiding en de dagelijkse vakinstructie. Wie helpt met werkafspraken of knelpunten? Wie leert het juiste gebruik van de mop? En wie grijpt in bij onveilig werk? Het antwoord mag niet afhankelijk zijn van de toevallige aanwezigheid van de jobcoach.

Neem vakopleiding mee in het ontwikkelplan. De schoonmaak-cao bevat bepalingen over instructie, de basisvakopleiding en opleiding van leidinggevenden. Controleer welke afspraken voor de medewerker gelden. Of een opleiding daarnaast SROI-waarde krijgt, volgt uit de opdrachtvoorwaarden; een cao-verplichting en een toegestane SROI-bijdrage zijn verschillende beoordelingen. De afzonderlijke gids over SROI en scholing helpt bij die afstemming.

Laat veilig werken en kwaliteit de taakopbouw bepalen

Gebruik de risico-inventarisatie en -evaluatie en de werkinstructies voor het object. Kijk onder meer naar schoonmaakmiddelen, lichamelijke belasting, machines, uitglijden en alleen werken. Bij zorg, glasbewassing of specialistische reiniging kunnen andere risico’s en instructies nodig zijn dan bij een kantoorroute.

Leg uit welk middel bij welke taak hoort, hoe het wordt gebruikt en welke bescherming nodig is. Laat de medewerker het vervolgens voordoen. Een ondertekende instructielijst laat zien dat je iets hebt vastgelegd; daarmee weet je nog niet of iemand de handeling begrijpt. RVO verwijst voor schoonmaakmiddelen naar een werkplekinformatiekaart. RAS biedt daarnaast praktische instructies over werkhouding en geschikte, goed onderhouden hulpmiddelen.

Geef geen zelfstandige taak alleen omdat het inwerkrooster zegt dat het inmiddels week drie is. Kijk of de medewerker de taak veilig en volgens de werkafspraken kan uitvoeren en welke ondersteuning nog nodig is. Spreek ook af bij welke situatie iemand stopt en hulp haalt.

Gebruik voor het schoonmaakresultaat de controle die bij de opdracht hoort. Houd daarnaast bij wat de medewerker al zelfstandig kan en welke instructie nog nodig is. Een kwaliteitsafwijking kan bijvoorbeeld samenhangen met een onduidelijke werkkaart, te weinig tijd of ontbrekende materialen. Onderzoek dat voordat je alleen het tempo van de medewerker probeert te verhogen.

Voorbeeld: één starter op een kantoorobject

Een fictief schoonmaakbedrijf heeft op een bestaand kantoorobject een vacature van twaalf uur per week. Het heeft vastgesteld dat dit werkelijk beschikbare uren zijn; de vacature is niet ontstaan door uren van collega’s weg te nemen. Tijdelijke ervaren bezetting vangt het werk op. Het bedrijf wil iemand uit de toegestane SROI-doelgroep in een betaald dienstverband laten starten.

De gebouwbeheerder staat schoonmaak op maandag, woensdag en vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur toe. Kandidaat, werkgever en begeleider hebben besproken dat dit rooster en de voorgenomen taken passen. De gekozen tijden en aantallen hieronder zijn voorbeeldinvoer, geen norm voor begeleiding of productiviteit.

De rekensom maakt het verschil zichtbaar: twaalf uur aanwezigheid van de starter vraagt in dit voorbeeld daarnaast drie gereserveerde buddy-uren. Die drie uur is geen extra productiecapaciteit. De tijdelijke ervaren bezetting voorkomt dat het plan vanaf dag één afhankelijk is van een nog onbekend zelfstandig werktempo.

Kan het bedrijf deze overlap niet organiseren, dan moet het de start anders voorbereiden. Bijvoorbeeld met een kleinere taakopbouw of een later startmoment, voor zover dat past binnen de verplichtingen. Het kan ook een andere toegestane invulling voorstellen. Een tekort aan begeleidingsruimte verdwijnt niet door twaalf uur op het SROI-overzicht te zetten.

Volg uitvoering, waardering en vervolg afzonderlijk

Houd per inzet de afgesproken periode, uren en benodigde onderbouwing bij. Leg vast welke goedkeuring geldt, wie het bewijs aanlevert en welk deel door de opdrachtgever is geaccepteerd. Werk je via een sociaal ontwikkelbedrijf of onderaannemer, spreek die taakverdeling vooraf af. Een factuur met het woord ‘SROI’ geeft op zichzelf geen zekerheid over de waardering.

Boek begeleiding of opleiding niet nogmaals als aparte bijdrage wanneer die al in de afgesproken waarde is verwerkt. Volg voor persoonsgegevens en het aanleveren van stukken de afspraken uit de opdracht en beperk de toegang tot wie de informatie nodig heeft. De gids voor SROI-rapportage werkt het verantwoordingsdossier verder uit.

Bespreek bij de voortgang niet alleen de resterende SROI-waarde. Kijk ook of de dienst uitvoerbaar blijft, het schoonmaakresultaat op orde is en de begeleiding beschikbaar is. Bij een ander object, een gewijzigde taak of uitval kunnen nieuwe afspraken nodig zijn. Meld gevolgen voor je verplichting tijdig; een oplossing op de werkvloer wijzigt het contract niet automatisch.

Plan vóór het einde van de opdracht wat de volgende stap voor de medewerker kan zijn. Onderzoek voortzetting, een passende andere locatie of overdracht van de begeleiding. Het aflopen van een schoonmaakopdracht beëindigt een arbeidsovereenkomst niet vanzelf. Bij een nieuwe aanbesteding beoordeel je opnieuw de toepasselijke regels voor contractwisseling en de rechten van de medewerker.

Veelgestelde vragen