Wie personeel inhuurt via een uitzendbureau, besteedt het werk uit, maar niet de verantwoordelijkheid. Die boodschap van de Nederlandse Arbeidsinspectie vertaalde vakblad Service Management op 21 oktober naar de schoonmaak. Bij controles blijkt regelmatig onduidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is, en soms werken uitzendkrachten illegaal in Nederland. De Inspectie publiceerde daarom een vernieuwde checklist voor inleners. Die is niet alleen voor de schoonmaak bedoeld. Elke werkgever die een uitzendkracht, gedetacheerde of payroller laat werken, is inlener.
Wat de Inspectie zegt
Volgens de Arbeidsinspectie beseffen inleners vaak onvoldoende dat ze samen met de uitlener verantwoordelijk zijn voor eerlijke, gezonde en veilige werkomstandigheden. Een werkgever die iemand inhuurt, moet weten wie er bij het bedrijf komt werken. Met de checklist wordt het volgens de Inspectie moeilijker om je bij overtredingen achter een uitzendbureau te verschuilen, meldt Accountant.nl. De checklist is gemaakt samen met de Belastingdienst, UWV, de SVB en partijen uit de uitzendsector.
Waarvoor je aansprakelijk blijft
De verantwoordelijkheid van een inlener ligt verspreid over verschillende wetten. Daardoor is ze lastig te overzien. Naast elkaar gezet zijn het vier terreinen.
| Terrein | Waarvoor je instaat | Wat je controleert |
|---|---|---|
| Belasting | Loonheffingen en btw die de uitlener niet afdraagt | Verklaring betalingsgedrag, en betaling van het belastingdeel op een g-rekening |
| Loon | Het loon van de uitzendkracht, naast de uitlener | Of de uitlener de juiste cao en het juiste loon toepast |
| Verblijfsrecht | Dat de arbeidskracht in Nederland mag werken | Identiteitsbewijs en zo nodig verblijfsdocument, vóór de eerste werkdag |
| Veiligheid | Een veilige en gezonde werkplek | Instructie, beschermingsmiddelen en de risico’s van het werk bij jou |
Het fiscale deel is het bekendst. Draagt de uitlener de loonheffingen en btw niet af, dan kan de Belastingdienst jou aansprakelijk stellen. Dat staat op de pagina over inlenersaansprakelijkheid van de Belastingdienst. Je beperkt dat risico door het deel van de factuur dat voor belasting bedoeld is op een g-rekening van de uitlener te storten, en door regelmatig een recente verklaring betalingsgedrag te vragen.
Het loondeel wordt vaker vergeten. Het Burgerlijk Wetboek maakt de inlener naast de uitlener hoofdelijk aansprakelijk voor het loon van de uitzendkracht. Betaalt het bureau te weinig, dan kan de uitzendkracht bij jou aankloppen. Bij het verblijfsrecht ben je als inlener zelf aanspreekbaar, en de boetes voor illegale tewerkstelling zijn fors. Service Management noemde op dezelfde site twee schoonmaakbedrijven die samen ruim 700.000 euro aan boetes kregen voor overtredingen van onder meer het minimumloon en de Wet arbeid vreemdelingen.
Het veiligheidsdeel ligt het dichtst bij je eigen werkvloer. Een uitzendkracht werkt met jouw machines, in jouw pand en volgens jouw planning. Het uitzendbureau kan daar niet op toezien. Als inlener zorg je dus voor de instructie op de eerste dag, voor de juiste beschermingsmiddelen en voor een risico-inventarisatie waarin ook ingeleende mensen zijn meegenomen. Gebeurt er een ongeval, dan kijkt de Inspectie eerst naar de plek waar het gebeurde, en dat is bij jou. Voor uitzendkrachten die kort blijven en het werk niet kennen, is dat risico groter, juist omdat ze de gewoonten van het bedrijf nog niet kennen.
Zo gebruik je de checklist
De checklist Werken met uitleners bestaat uit vijftien vragen. Bij elke vraag kies je uit ja, nee of nog checken, en je krijgt extra uitleg en tips. Een van de punten is of de uitlener bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven als uitlener. Andere vragen gaan over arbeidsvoorwaarden en veilig werk. Het nuttigste antwoord is eerlijk gezegd nog checken. Dat zijn de punten die je bij je volgende gesprek met het bureau op tafel legt.
Doe de checklist niet alleen bij een nieuw bureau, maar ook bij de partijen waar je al jaren mee werkt. Gewoonte is precies waar de Inspectie op wijst. Vul hem in met degene die de uitzendkrachten op de werkvloer ontvangt, want die weet of er een instructie is en of iemand zich heeft gelegitimeerd.
Wat er per 2028 bij komt
De checklist sluit aan op een grotere verandering. Vanaf 1 januari 2028 mag je alleen nog inlenen bij uitleners die een toelating hebben onder de nieuwe Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten. Wat dat voor jou betekent en welke data ervoor gelden, lees je in wat de toelatingsplicht betekent als jij inleent. Twijfel je of inhuren wel de beste keuze is, dan helpt een uitzendkracht inhuren of zelf iemand aannemen bij de afweging. Een uitzendbureau neemt je veel werk uit handen, maar zoals de Inspectie het nu zwart op wit zet, niet je verantwoordelijkheid.