De risico-inventarisatie en -evaluatie, kortweg RI&E, is voor veel kleine bedrijven het arbodocument dat in een la ligt. Verplicht, duur om te laten toetsen en lastig bij te houden. De Tweede Kamer wil daar iets aan doen. Volgens Salaris Vanmorgen zijn vier moties aangenomen die het RI&E-stelsel eenvoudiger moeten maken, vooral voor mkb-werkgevers, bedrijven met beperkte risico’s en ondernemingen met vergelijkbare vestigingen. VNO-NCW en MKB-Nederland zijn er blij mee. Voor jou als werkgever is de belangrijkste vraag wat er nu al verandert. Het eerlijke antwoord is nog niets.
Wat er nu geldt
Heb je één of meer werknemers, dan moet je een RI&E hebben. Daarin breng je de risico’s in je bedrijf in kaart, en in het bijbehorende plan van aanpak zet je wat je eraan doet en wanneer. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of beide er zijn. Normaal moet een gecertificeerde kerndeskundige of arbodienst de RI&E toetsen. Daar is één uitzondering op. Heb je 25 of minder medewerkers en gebruik je een erkend branche-RI&E-instrument, dan hoeft de RI&E niet getoetst te worden.
Die uitzondering is de reden dat de keuze voor een branche-instrument voor een klein bedrijf zoveel uitmaakt. Bestaat er voor jouw sector een erkend instrument, dan scheelt het de kosten van externe toetsing. Bestaat het niet, bijvoorbeeld omdat er in je branche geen cao-partijen zijn die het hebben laten maken, dan betaal je wel.
Wat de moties vragen
De Kamer vraagt het kabinet om een quickscan naar de meest voorkomende arboregeldrukklachten bij mkb-bedrijven, en om uiterlijk in januari 2027 te komen met een lijst van concrete vereenvoudigingen. Hieronder per onderdeel wat er nu geldt en wat de moties willen.
| Onderwerp | Nu | Wat de moties vragen |
|---|---|---|
| Vrijstelling van toetsing | Tot en met 25 medewerkers met een erkend branche-instrument | Onderzoeken of die grens naar 50 medewerkers kan |
| Sectoren zonder branche-instrument | Geen erkende eenvoudige RI&E als er geen cao-partijen op brancheniveau zijn | Erkenningsprocedure aanpassen, met als eerste een kantoren-RI&E, volgens de motie nog dit najaar |
| Vergelijkbare vestigingen | Per vestiging een RI&E die extern getoetst wordt | Eén representatieve RI&E voor vergelijkbare locaties, aangevuld met de risico’s per locatie |
| Bedrijven met lage risico’s | Dezelfde verplichtingen als andere werkgevers | Onderzoeken of het mkb en bedrijven met lage risico’s van bepaalde verplichtingen kunnen worden uitgezonderd |
| Nieuwe arboregels | Uitwerking van de Arbovisie 2040 loopt | Uitgangspunt dat de administratieve lasten voor werkgevers niet toenemen |
Een vijfde motie, over maximaal één arbokerndeskundige en het weer verplichten van jaarlijkse bijscholing, is aangehouden. Daar is dus nog niet over gestemd.
Wat dit voor jouw bedrijf betekent
Een motie is een verzoek van de Kamer aan het kabinet, geen wet. Het kabinet moet de moties nog omzetten in regels, en pas daarna verandert er iets aan wat de Arbeidsinspectie van je vraagt. Tot die tijd geldt de huidige plicht volledig. Wie nu besluit zijn RI&E niet te actualiseren omdat er toch iets gaat veranderen, loopt hetzelfde risico op een boete als gisteren.
Wel loont het om te kijken in welke groep je valt. Heb je tussen de 26 en 50 medewerkers en werk je met een branche-instrument, dan ben je de werkgever die het meest kan winnen als de toetsingsgrens omhoog gaat. Heb je een kantoorbedrijf zonder eigen branche-instrument, houd dan de kantoren-RI&E in de gaten; zodra die erkend is, kan het een stuk goedkoper worden. En heb je meerdere winkels of vestigingen die op elkaar lijken, dan is de representatieve RI&E de verandering die je het meeste geld kan schelen.
Wat je nu kunt doen
Pak je huidige RI&E erbij en kijk wanneer hij voor het laatst is bijgewerkt. Is er sindsdien iets veranderd, zoals een nieuwe machine, een verhuizing of een nieuwe functie, dan hoort die in de inventarisatie. Kijk daarna of er voor jouw branche een erkend instrument is op de site van het Steunpunt RI&E. Plan een eventuele toetsing niet uit voorzorg naar voren, maar stel hem ook niet uit in de hoop op een vrijstelling die nog niet bestaat.
Vergeet ook de inhoud niet. De RI&E gaat niet alleen over machines en trappen, maar ook over werkdruk en psychische belasting. Juist daar is de laatste jaren het meeste verzuim te vinden. Wie een medewerker met een arbeidsbeperking aanneemt, neemt diens werkplek en taken ook mee in de inventarisatie. Een eenvoudiger stelsel is welkom, maar het doel blijft dat je weet waar mensen in jouw bedrijf ziek van kunnen worden.