Voorbeelden van sociale impact op en rond de werkvloer

Sociale impact op de werkvloer kan beginnen bij een functie die toegankelijker wordt, een medewerker die een opleiding afrondt of een team dat meer te zeggen krijgt over zijn werk. Ook je opdrachten aan andere bedrijven kunnen ruimte bieden voor werkervaring. De interessante vraag is telkens: welke belemmering neem je weg, voor wie en met welke verandering als gevolg?

De vier praktijkvoorbeelden hieronder laten verschillende keuzes zien. Ze zijn ontleend aan publicaties van de betrokken organisaties en een SER-interview. Het zijn geen door 04werkt onderzochte bedrijven en geen ranglijst van bewezen impact. We maken daarom onderscheid tussen de beschreven aanpak, gerapporteerde resultaten en effecten die nog niet uit de bron blijken.

Metaglas: pas het werk aan zodat meer mensen kunnen instappen

In het SER-praktijkverhaal rond het advies over sociale innovatie uit 2023 beschrijft mede-eigenaar Heske Groenendaal hoe Metaglas leren en werken combineert voor mensen met uiteenlopende achtergronden. Het bedrijf splitst taken op en gaat flexibel om met werktijden. De dagelijkse begeleiding ligt bij het bedrijf zelf. Groenendaal meldt dat deze aanpak de groep potentiële medewerkers vergroot.

Dit voorbeeld laat zien dat een vacature ook een ontwerpvraag kan zijn. Moet één nieuwe collega werkelijk alle taken kunnen uitvoeren? Of kun je het werk zo verdelen dat iemand met een deel begint en verder leert? Een vacaturetekst aanpassen heeft weinig betekenis als de werkdag daarna precies dezelfde drempels houdt.

Een bruikbare eerste keuze: bespreek met een kandidaat en de toekomstige begeleider één functie waarin de instapeisen mogelijk hoger zijn dan het dagelijkse werk vraagt. Scheid noodzakelijke vaardigheden van taken die iemand kan leren. Leg vast welke taken bij elkaar blijven, hoeveel uitleg nodig is en wie die uitleg geeft. Houd veiligheid, kwaliteit en de belasting van collega’s daarbij in beeld.

De SER-publicatie bevat een werkgeverservaring, geen telling van duurzaam geplaatste medewerkers. Je kunt er dus een aanpak aan ontlenen, maar geen verwachting hoeveel extra mensen jouw organisatie daarmee aanneemt of behoudt.

Breedweer: maak ontwikkeling concreet met een opleiding

Breedweer beschrijft in een bericht van 2 oktober 2024 hoe elf medewerkers na twee jaar werken en studeren hun mbo-3-diploma Ambulant Objectleiding behalen. De opleiding vond plaats via de Breedweer Academy, met docenten van Breedweer en onderwijsorganisatie Vonk. Het bericht noemt theorie, gastlessen en praktijklessen. Ook op de huidige bedrijfspagina beschrijft Breedweer de Academy als onderdeel van zijn scholing en ontwikkeling.

Hier staat een concreet gerapporteerd resultaat: het behalen van een diploma door deze groep. Dat is iets anders dan alleen melden dat een opleiding wordt aangeboden. Het bericht laat echter niet zien of alle gediplomeerden daarna een andere functie, een hoger inkomen of meer werkzekerheid kregen. Die vervolgeffecten kun je niet uit de diploma-uitreiking afleiden.

Een bruikbare eerste keuze: onderzoek met medewerkers welke ontwikkeling zij willen én welk werk daarna beschikbaar is. Kies vervolgens een passende opleiding en regel tijd, begeleiding en een haalbare planning. Bespreek vooraf wat een diploma binnen jouw bedrijf verandert: kan iemand een andere taak uitvoeren, solliciteren naar een vervolgstap of zelfstandig een verantwoordelijkheid dragen?

Vraag daarbij ook wat deelname moeilijk kan maken. Een opleiding naast wisselende diensten kan bijvoorbeeld extra druk geven. Een plek reserveren is pas het begin; de omstandigheden moeten het ook mogelijk maken de lessen te volgen en het geleerde te gebruiken.

Bosch Scharnieren: geef medewerkers invloed op de uitvoering

In hetzelfde SER-verhaal beschrijft technisch commercieel adviseur Jacco ten Berk de Boer hoe Bosch Scharnieren met zelfsturende teams ging werken. Medewerkers kregen beslissingsruimte en werden vanaf het begin bij de verandering betrokken. Hij meldt minder fouten en verzuim en ervaart zijn bredere werk als plezieriger. De publicatie geeft daarbij geen meetperiode of cijfers waarmee die veranderingen zijn te beoordelen.

De praktische les zit in de ruimte om beslissingen te nemen. Als medewerkers alleen verbeterideeën mogen inleveren, maar voor iedere aanpassing toestemming nodig hebben, verandert er weinig aan hun invloed. Zelfsturing vraagt ook duidelijkheid over wat het team mag besluiten en waar ondersteuning beschikbaar blijft.

Een bruikbare eerste keuze: kies samen met een team één terugkerende beslissing die nu onnodig blijft liggen. Denk aan de verdeling van werkzaamheden of de inrichting van een werkplek. Spreek af welke grenzen gelden voor veiligheid, kwaliteit, budget en afstemming met andere teams. Maak ook duidelijk wanneer een leidinggevende moet helpen.

Bespreek na een afgesproken periode of medewerkers daadwerkelijk meer invloed ervaren en of verantwoordelijkheden hanteerbaar blijven. Meer verantwoordelijkheid kan ook meer druk opleveren. De ervaring van één bedrijf is geen garantie dat dezelfde organisatievorm overal past.

Acantus: gebruik terugkerend werk voor een samenwerking met sociale partners

Woningcorporatie Acantus meldde op 12 juni 2024 dat Werkbedrijf Eemsdelta en BWRI zich aansloten bij haar langdurige samenwerking met onder meer WerkPro, Wedeka Bedrijven, Afeer en Roblo Dienstverlening. Acantus besteedt werkzaamheden zoals schoonmaken, schilderen en tuinonderhoud aan deze partijen uit. De partners kunnen voor elkaar inspringen. Volgens Acantus biedt het werk gelegenheid om werkervaring op te doen.

Het interessante aan deze aanpak is de verbinding met werk dat de opdrachtgever toch nodig heeft. Sociale samenwerking krijgt zo een plaats in de uitvoering van gewone opdrachten. Voor een werkgever kan dat relevant zijn wanneer er intern weinig passende taken beschikbaar zijn, maar wel regelmatig diensten worden ingekocht.

Een bruikbare eerste keuze: bekijk een terugkerende opdracht en bespreek met een mogelijke partner welke werkzaamheden geschikt zijn, welke begeleiding nodig is en hoe de uitvoering doorgaat bij uitval. Vraag wat de opdracht voor de betrokken medewerkers mogelijk maakt. Maak daarnaast afspraken over bereikbaarheid, kwaliteit en de verdeling van verantwoordelijkheden.

Het bericht bewijst dat de samenwerking is uitgebreid en beschrijft het aangeboden werk. Het vermeldt geen aantal mensen dat daardoor naar een duurzame betaalde baan is doorgestroomd. Behandel werkervaring daarom als een mogelijke stap in ontwikkeling, zonder die gelijk te stellen aan zo’n eindresultaat. Voor de praktische uitwerking van een aankoop kun je verder met sociaal inkopen in je bedrijf.

Welk voorbeeld past bij jouw werkvloer?

Begin bij een knelpunt dat medewerkers of kandidaten herkennen. Een aansprekend verhaal van een ander bedrijf is nuttig om mogelijkheden te zien; de keuze moet passen bij het werk, de wensen van betrokkenen en de ruimte die je werkelijk kunt vrijmaken.

Betrek ook de mensen voor wie een verandering minder gunstig kan uitpakken. Wie neemt taken over? Wie begeleidt een nieuwe collega? Wie mist een opleidingskans? Een sociale aanpak wordt sterker als die vragen vóór de uitvoering op tafel liggen.

Maak één concrete keuze en houd de belofte bescheiden

Schrijf na het gesprek op welke belemmering je wilt verminderen, voor wie je iets verandert en wie de uitvoering organiseert. Reserveer de benodigde tijd en spreek af wanneer je met betrokkenen terugkijkt. Kies iets dat in de dagelijkse praktijk kan blijven bestaan, ook wanneer de eerste aandacht voor het initiatief voorbij is.

Houd in je communicatie drie soorten uitspraken uit elkaar. Een activiteit is wat je organiseert, zoals een opleiding of een aangepaste taakverdeling. Een waargenomen uitkomst is een vastgestelde verandering, zoals een behaald diploma of een medewerker die een taak zelfstandig kan uitvoeren. Een voorgenomen resultaat, zoals meer werkzekerheid, blijft een verwachting zolang je daarover geen gegevens hebt. Ook bij een waargenomen verandering is nog niet vanzelf duidelijk welk deel door jouw aanpak komt.

De voorbeelden geven ideeën om in beweging te komen. Wil je vervolgens vaststellen wat jouw aanpak oplevert, werk dan een gerichte vraag uit met de meetopzet voor sociale impact. Begin met de verandering die voor betrokkenen telt en beschrijf later alleen wat je werkelijk kunt onderbouwen.

Veelgestelde vragen