Wie in de horeca, de logistiek of de productie mensen rond het minimumloon in dienst heeft, moet de komende weken de loonstroken erbij pakken. Het kabinet wil in de wet vastleggen dat alleen het kale uurloon telt voor het wettelijk minimumloon. Fooien en toeslagen voor ploegendienst, onregelmatige uren of overwerk mag je dan niet meer gebruiken om een te laag uurloon aan te vullen. De Dagelijkse Standaard zette de gevolgen voor werknemers op een rij. Voor jou als werkgever is de vraag een andere. Klopt jouw loongebouw al, en wat kost het als dat niet zo is?
Wat het kabinet wil vastleggen
De wijziging staat in de Verzamelwet SZW 2027, die de ministers Vijlbrief en Aartsen op 19 oktober bij de Tweede Kamer indienden. In de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag komt een nieuw begrip, het basisloon. Dat is het loon zonder aanvullende of variabele onderdelen. In de memorie van toelichting noemt het kabinet als voorbeelden de onregelmatigheidstoeslag, de ploegentoeslag, de overwerkvergoeding, toeslagen voor zon- en feestdagen, de dertiende maand en bonussen. Die tellen straks allemaal niet mee om aan het minimumuurloon te komen.
Voor fooien schrapt het kabinet het artikel dat nu nog toestaat dat beloningen van derden onder voorwaarden als loon van de werkgever gelden. Daarmee tellen fooien nooit meer mee voor het minimumloon, ook niet als je er in het contract afspraken over hebt gemaakt. Het kabinet verwijst in de toelichting naar een zaak uit 2001 bij de Hoge Raad, waarin een werkgever het gemiddelde fooibedrag op het minimumloon inhield.
Het minimumuurloon voor werknemers van 21 jaar en ouder is sinds 1 juli 2026 14,99 euro bruto, volgens de Rijksoverheid. Voor jongere werknemers gelden de minimumjeugdlonen, en daarvoor werkt het op dezelfde manier. Het voornemen is de wet op 1 januari 2027 in werking te laten treden. De Tweede en de Eerste Kamer moeten er nog over stemmen.
Een verduidelijking die toch geld kan kosten
Het kabinet noemt dit uitdrukkelijk geen inhoudelijke wijziging. Sinds de invoering van het minimumuurloon op 1 januari 2024 hoorde het basisuurloon volgens de ministers al minstens het minimum te zijn. De huidige wettekst wekt alleen onbedoeld de indruk dat toeslagen mogen meetellen. Rijksoverheid.nl noemt toeslagen voor ploegendienst en onregelmatige werktijden nu zelfs nog als inkomsten die in beginsel meetellen.
In dezelfde toelichting staat ook de zin die voor werkgevers het zwaarst weegt. Wie zijn beloning nog niet heeft aangepast, kan alsnog voor kosten komen te staan. Het kabinet rekent die kosten toe aan de invoering van het minimumuurloon in 2024 en niet aan deze wet. Voor je administratie maakt dat weinig uit. Het verschil moet hoe dan ook betaald worden zodra de wet er is.
Wat het per medewerker scheelt
Het verschil zit in het tekort per uur, vermenigvuldigd met de betaalde uren. Daar komt de vakantiebijslag van minimaal 8 procent bij, want die bouwt de medewerker ook op over het hogere loon. Twee voorbeelden, uitgaande van een medewerker van 21 jaar of ouder.
| Situatie | Kaal uurloon nu | Tekort per uur | Uren per maand | Extra loon per maand | Met 8 procent vakantiebijslag |
|---|---|---|---|---|---|
| Bediening in de horeca, aangevuld met fooi | 14,40 euro | 0,59 euro | 130 | 76,70 euro | 82,84 euro |
| Orderpicker in de nachtploeg, aangevuld met ploegentoeslag | 14,25 euro | 0,74 euro | 160 | 118,40 euro | 127,87 euro |
| Productiemedewerker op het minimum | 14,99 euro | geen | 160 | geen | geen |
Bedragen zijn bruto, berekend met het minimumuurloon per 1 juli 2026. Werkgeverslasten komen er nog bij. Is de toeslag een percentage van het uurloon, dan stijgt die toeslag mee zodra het kale uurloon omhoog gaat. Bij een team van tien orderpickers in de tweede situatie gaat het al snel om ruim 15.000 euro per jaar aan loon, nog zonder werkgeverslasten.
Aan de vakantiebijslag zelf verandert niets. Die bereken je ook straks over het bredere loon, inclusief overwerk- en ploegentoeslagen. Het kabinet verhuist die oude loondefinitie daarvoor naar een apart artikel. Over fooien die bij de arbeidsvoorwaarden horen, blijft ook vakantiebijslag verschuldigd.
Een meevaller voor meeruren
Het wetsvoorstel repareert ook iets wat bij de invoering van het minimumuurloon onbedoeld misging. Nu moet voor ieder meeruur afzonderlijk minstens het minimumuurloon worden betaald, ook bij medewerkers die boven het minimum verdienen. Het kabinet keert terug naar de oude regel. Over de overeengekomen uren en de meeruren samen moet in een betaalperiode minstens het minimumloon betaald worden. Verdient iemand iets boven het minimum, dan dekt dat surplus straks een deel van de meeruren. Voor wie precies het minimum verdient, blijft elk extra uur minstens het minimumuurloon waard. Je cao kan natuurlijk meer voorschrijven.
Wat je in de loonadministratie controleert
Wacht niet tot januari. Het kabinet zegt zelf dat dit al sinds 2024 de bedoeling is, en een correctie achteraf is duurder en vervelender dan een aanpassing nu. Loop deze punten na, of laat je salarisverwerker het doen.
- Zet per medewerker het kale uurloon naast het minimumuurloon of het minimumjeugdloon dat voor die leeftijd geldt. Let op verjaardagen in de komende maanden, want dan verschuift het jeugdloon.
- Reken vaste maand- of vierwekenlonen om naar een uurloon, door het basisbedrag te delen door de betaalde uren. Juist bij vaste maandlonen met veel uren valt een tekort snel weg.
- Kijk of toeslagen als aparte looncomponent op de loonstrook staan. Een uurloon waarin de toeslag al is verwerkt, is straks lastig te verdedigen.
- Haal fooiafspraken uit contracten en personeelsreglementen waarin fooi wordt verrekend met het loon.
- Controleer bij een cao of de laagste schalen boven 14,99 euro liggen. Ligt een schaal eronder, dan geldt de wet en niet de cao.
Werk je met een extern salarisbureau, vraag dan expliciet of zij deze controle doen. In ons stuk over salarisadministratie uitbesteden staat waar je bij die afspraken op let. Het zijn kleine bedragen per uur, maar ze tellen op, en ze komen pas echt op tafel als een medewerker of de Nederlandse Arbeidsinspectie ernaar vraagt.