Sinds 1 juli 2026 geldt een gewijzigd artikel 12 van de Arbowet, en dat raakt ook de kleinste werkgever. De vraag die daarbij opkomt is of je nu ook een PMO moet aanbieden. Die plicht staat niet in de wijziging. Wel verandert de manier waarop je tot je arbobeleid komt, en daarmee ook hoe je beslist over zo’n onderzoek. Dit stuk bouwt voort op ons eerdere artikel over het PAGO.

Wat er in de wet is veranderd

De aanpassing komt uit de Verzamelwet SZW 2026. Het oude artikel sprak over samenwerken met werknemers, het nieuwe over raadplegen. Volgens de FNV, die over de oude tekst had geklaagd, sluit dat beter aan op de Europese regels. Werknemers mogen je adviseren en zelf voorstellen doen, dus het is meer dan een mededeling achteraf.

Arboportaal somt de onderwerpen op waarover je in elk geval raadpleegt:

  • de inrichting van de bedrijfshulpverlening;
  • de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E);
  • de deskundige bijstand, zoals de preventiemedewerker;
  • aanvullende deskundige bijstand en de arbodienst;
  • de voorlichting over het werk en de risico’s daarvan.

Die lijst is niet uitputtend. Alles wat de arbeidsomstandigheden in je bedrijf beïnvloedt, valt onder de plicht. Heb je een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, dan loopt het via hen. Heb je die niet, of werken er minder dan tien mensen, dan raadpleeg je de betrokken werknemers rechtstreeks.

De handhaving is het echte nieuws voor een kleine werkgever. De Arbeidsinspectie kan nu optreden als je werknemers niet betrekt. Een OR of PVT kan de inspectie daar volgens de FNV zelf om vragen, wat laagdrempeliger is dan naar de kantonrechter gaan. Arboportaal noemt geen boetebedragen voor dit artikel.

Wat dit betekent voor het PMO

Het PMO staat niet in de opsomming, en niets in de officiële uitleg wijst erop dat het verplicht is geworden. Het verschil met het PAGO blijft dus overeind, en die twee worden makkelijk door elkaar gehaald.

Het PAGO moet je volgens artikel 18 van de Arbowet aanbieden. De werknemer mag weigeren. De inhoud volgt uit de risico’s in je RI&E, en een bedrijfsarts adviseert over inhoud en frequentie. Het PMO gaat breder, over algemene gezondheid, inzetbaarheid en leefstijl. Dat is volgens Accountancy Vanmorgen niet wettelijk verplicht, tenzij je cao het voorschrijft. Een PMO dat niet ook het wettelijke doel van het PAGO dekt, voldoet niet aan de Arbowet. Heb je alleen een vitaliteitscheck ingekocht, dan is je plicht dus nog niet ingevuld.

Hier komt de wetswijziging toch om de hoek kijken, en dat maakt dit meer dan een begrippenkwestie. Omdat de inhoud van het PAGO uit de RI&E volgt, en je over de RI&E moet raadplegen, praten je mensen indirect mee over wat er onderzocht wordt. Wie een PMO overweegt, kan dat beter ook meteen voorleggen. Dat is niet omdat het PMO genoemd staat, maar omdat de plicht geldt voor alles wat de arbeidsomstandigheden raakt en omdat een gezondheidsonderzoek zonder draagvlak toch weinig opkomst krijgt.

Wat je voor de volgende RI&E anders doet

Een aparte vergadering is niet nodig. De wet schrijft niet voor hoe vaak of op welke manier je raadpleegt, schrijft de Aannemersfederatie. Een werkoverleg of toolboxmeeting kan volstaan. Belangrijk is de volgorde.

Vraag vóór je de RI&E bijwerkt. Laat je mensen niet alleen het resultaat zien, maar vraag eerst waar mensen de grootste risico’s zien, welke maatregelen in de praktijk niet werken en waar het bijna misging. De RI&E moet je sowieso aanpassen als er aanleiding voor is, zoals andere werkmethoden of machines, en dat zijn dus ook de momenten om het gesprek te voeren.

Laat de bedrijfsarts zien wat eruit kwam. Het advies over het PAGO is alleen zo goed als de risico’s die op papier staan. Staat werkdruk of tillen wel op de werkvloer op tafel maar niet in de RI&E, dan mist ook het onderzoek dat. Andersom kan een PAGO aantonen dat de RI&E moet worden aangepast. Arboportaal beschrijft dat als een doorlopende cyclus, en het wordt pas zo’n cyclus als je het resultaat ook weer met je mensen bespreekt.

Noteer kort wat je hebt gevraagd. De bronnen noemen geen verplichte vorm. Toch is een paar regels in het verslag van het werkoverleg verstandig: waarover je sprak, wie erbij was, welke voorstellen er kwamen en wat je ermee deed. Als de inspectie vraagt hoe je raadpleegt, heb je dan meer dan je geheugen.

Regel de terugkoppeling. Werknemers mogen voorstellen doen, en een voorstel zonder antwoord is weinig waard, ook als dat antwoord nee is. In een klein team gaat dat makkelijk mis, omdat iedereen denkt dat het al besproken is. Tegen uitval helpt vooral wat je zelf aan preventie doet, en juist die ideeën komen van de werkvloer.

Wat er nog aankomt, en wat niet

In de Tweede Kamer ligt nog een ander voorstel om de Arbowet te wijzigen, ingediend op 29 juni 2026. Dat regelt een wettelijke grondslag voor subsidie aan onder meer het Steunpunt RI&E en voor regelingen rond beroepsziekten. De samenvatting beschrijft geen nieuwe plichten voor werkgevers en de ingangsdatum staat nog niet vast. Daarop hoef je dus nu niet te wachten met je RI&E, terwijl de raadpleegplicht al vier maanden geldt.