Verzekeringen en aansprakelijkheid tijdens een proefplaatsing

Bij een UWV-proefplaatsing moet je als werkgever een aansprakelijkheidsverzekering voor de deelnemer hebben geregeld. Controleer vóór de start of jouw polis deze persoon en de afgesproken werkzaamheden daadwerkelijk omvat. Toestemming voor de proefplaatsing is geen bevestiging van verzekeringsdekking en betekent niet dat UWV schade op jouw werkplek overneemt.

Houd daarbij drie vragen uit elkaar: welke schade kan ontstaan, wie kan daarvoor aansprakelijk zijn en welke verzekering dekt die aansprakelijkheid of schade? Geen loon betalen tijdens de proefplaatsing maakt het werk niet risicoloos. Ook de zorg voor een veilige werkplek begint op de eerste dag.

Welke verzekering verlangt UWV?

Artikel 3, onderdeel f, van de Beleidsregels proefplaatsing UWV 2023 verlangt een aansprakelijkheidsverzekering ten behoeve van de uitkeringsgerechtigde. Dat kan betekenen dat je een bestaande bedrijfsverzekering laat controleren en zo nodig aanpassen. Je hoeft niet zonder onderzoek een tweede, afzonderlijke polis te kopen, maar ‘wij hebben al een AVB’ is ook geen voldoende controle.

Vraag de verzekeraar of verzekeringsadviseur expliciet naar een deelnemer die zonder arbeidsovereenkomst en zonder loon, met behoud van uitkering werkzaamheden verricht. Laat bevestigen hoe deze persoon onder de verzekerdenomschrijving valt en hoe schade door én schade aan de deelnemer worden behandeld. Een algemene bevestiging dat ‘personeel’ is verzekerd kan de vraag naar deze bijzondere situatie onbeantwoord laten.

Een aparte ongevallenverzekering is geen algemene aanvullende eis in deze UWV-beleidsregels. Zo’n verzekering kan wel een andere functie hebben: afhankelijk van de dekking een afgesproken uitkering bij overlijden of blijvende invaliditeit door een ongeval. Dat is iets anders dan het vergoeden van schade waarvoor het bedrijf aansprakelijk is. Controleer daarnaast eventuele toepasselijke cao-, branche- of trajectafspraken; de UWV-voorwaarde is niet het hele verzekeringsonderzoek.

Voor de toestemming en overige voorwaarden gebruik je de gids een proefplaatsing bij UWV aanvragen. Start niet zolang de vereiste verzekering of toestemming nog niet is geregeld.

Maak onderscheid tussen de soorten schade

De tabel is een eigen controlehulp, geen polisoverzicht. Officiële productinformatie van verzekeraars laat zien dat eigen spullen, motorrijtuigen, goederen onder beheer en beroepsfouten verschillend worden behandeld. De naam van de verzekering alleen vertelt dus niet wat in jouw geval wordt vergoed. Polisblad, voorwaarden en eventuele aanvullende clausules zijn bepalend.

Een verzekerde gebeurtenis betekent ook niet dat elk bedrag wordt betaald. Controleer de verzekerde som, het eigen risico, eventuele deelmaxima en uitsluitingen. Vraag bij een onbetaalde deelnemer bovendien hoe een eventuele uitkering wordt berekend als een polis normaal gesproken van salaris uitgaat.

Veilig werken blijft jouw verantwoordelijkheid

Artikel 7:658 BW verplicht de werkgever tot de inrichting, maatregelen en instructies die redelijkerwijs nodig zijn om schade tijdens het werk te voorkomen. Het vierde lid kan deze aansprakelijkheid ook laten gelden wanneer iemand binnen de uitoefening van je bedrijf werkt zonder arbeidsovereenkomst. Een proefplaatsing valt dus niet buiten de zorgplicht alleen omdat nog geen looncontract bestaat.

Bij schade aan een ander kan daarnaast artikel 6:170 BW relevant zijn. Die bepaling ziet op fouten van een ondergeschikte wanneer de taak de kans op de fout heeft vergroot en er zeggenschap was over het betreffende handelen. Of aansprakelijkheid bestaat, hangt af van de feitelijke situatie. Het is geen regel dat het bedrijf bij iedere gebeurtenis automatisch aansprakelijk is.

Maak vóór de eerste werkdag daarom concreet:

• welke taken de deelnemer wel en nog niet zelfstandig uitvoert;
• welke risico’s bij die taken horen en welke maatregelen nodig zijn;
• wie de werkwijze voordoet, controleert of de uitleg is begrepen en toezicht houdt;
• welk veilig materiaal en welke beschermingsmiddelen beschikbaar zijn;
• bij wie de deelnemer kan stoppen en hulp vragen wanneer een taak onduidelijk of onveilig is.

Gebruik je bestaande risico-inventarisatie en werkinstructies en pas die toe op de feitelijke werkzaamheden en benodigde begeleiding. Een handtekening voor ontvangen instructies vervangt geen passende uitleg of toezicht. Ook een algemene afspraak ‘werken op eigen risico’ neemt de wettelijke zorgplicht niet weg.

Een verzekering beperkt mogelijk de financiële gevolgen, maar vervangt deze maatregelen niet. En een afwijzing door de verzekeraar betekent niet vanzelf dat je juridisch niets aan de benadeelde verschuldigd bent.

Leg de verzekeringscheck schriftelijk vast

Stuur je adviseur of verzekeraar één concrete beschrijving van de plaatsing. Vermeld de toegestane periode, uren, locaties, werkzaamheden, gebruikte machines of voertuigen en eventuele inzet bij klanten. Beschrijf de juridische situatie van de deelnemer; daarvoor is geen medische diagnose nodig.

Gebruik bijvoorbeeld deze vragen als voorbereiding:

1. Persoon en taken: valt deze onbetaalde proefplaatsing onder de huidige verzekerdenomschrijving en bedrijfsactiviteiten?
2. Schade door de deelnemer: hoe is aansprakelijkheid voor schade aan klanten, bezoekers of hun eigendommen verzekerd?
3. Schade aan de deelnemer: hoe is mijn mogelijke aansprakelijkheid voor diens letsel gedekt, ook zonder arbeidsovereenkomst?
4. Bijzondere werkzaamheden: gelden beperkingen voor rijden, machines, klantlocaties, thuiswerk of zaken die wij repareren, gebruiken of vervoeren?
5. Grenzen en acties: welke eigen risico’s, maxima en uitsluitingen gelden, is aanmelding of een polisaanpassing nodig en vanaf welke datum gaat die in?
6. Wijzigingen en schade: wat moeten we melden bij andere taken, verlenging van de plaatsing, een ongeval of een aansprakelijkstelling?

Bewaar de schriftelijke beantwoording bij het polisblad en de plaatsingsafspraken. Laat één medewerker controleren of noodzakelijke aanpassingen daadwerkelijk zijn verwerkt. Een verstuurde vraag is nog geen dekkingsbevestiging. Bespreek vóór een wijziging van taken of locatie opnieuw of de oorspronkelijke bevestiging nog past.

Bij een gemeentelijk traject of inzet via een andere partij

Neem niet automatisch aan dat de UWV-verzekeringsafspraak één op één geldt bij een gemeentelijke proefplaatsing. Een gemeente of uitvoerder kan eigen afspraken of een verzekering hebben. Vraag welk traject is toegestaan, wie de verzekering heeft afgesloten, wie verzekerd is en welke schade en werkzaamheden daaronder vallen.

Bij inzet via een detacheerder of andere partij leg je daarnaast vast wie de dagelijkse instructies geeft, wie het veilige werk organiseert en wie een schade meldt. Een verwijzing naar ‘de verzekering van de andere partij’ is onvoldoende als onduidelijk blijft of jouw onderneming, de deelnemer en de concrete werkzaamheden zijn inbegrepen. Contractafspraken tussen organisaties bepalen evenmin zonder meer de rechten van een gewonde deelnemer of andere benadeelde.

Fictief voorbeeld: van werkplan naar dekkingsvragen

Een servicebedrijf bereidt een toegestane proefplaatsing van Milan voor. Het werkplan noemt het ontvangen van klantapparaten, eenvoudig schoonmaakwerk en het verplaatsen van verpakte goederen. Later wil het bedrijf Milan misschien laten meegaan met bezorgingen.

De ondernemer stuurt dit plan aan de verzekeringsadviseur. Hij vraagt afzonderlijk naar schade aan klantapparaten onder beheer, letsel van Milan tijdens het werk en schade bij vervoer. Hij neemt niet aan dat de omschrijving ‘servicewerk’ al die situaties dekt.

De begeleider legt intussen vast welke schoonmaakmiddelen Milan mag gebruiken en welke apparaten alleen een ervaren collega opent. Milan doet nog geen bezorgritten. Als bezorging aan het plan wordt toegevoegd, worden eerst de instructie, de plaatsingsafspraken en de toepasselijke voertuig- en personendekking beoordeeld.

Vóór de start controleert de ondernemer of de vereiste aansprakelijkheidsdekking is bevestigd en of eventuele poliswijzigingen ingaan op de juiste datum. Dit is een fictieve werkwijze; er wordt geen verzekeraar, dekking of schade-uitkomst verondersteld.

Wat doe je als er toch iets gebeurt?

Zorg eerst voor hulp en voorkom verdere schade. Leg vervolgens feitelijk vast wat er gebeurde, welke taak werd uitgevoerd en wie erbij waren. Bewaar relevante instructies en correspondentie. Informeer de deelnemer en de verantwoordelijke contactpersoon van het traject en meld de gebeurtenis tijdig volgens de polisvoorwaarden.

Bij een arbeidsongeval met overlijden, blijvend letsel of ziekenhuisopname moet de werkgever dit direct melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Wordt zo’n gevolg pas later bekend, meld dan alsnog direct. Een melding aan de verzekeraar of UWV vervangt die melding niet. Volg bij twijfel de meldinstructies van de Arbeidsinspectie.

Laat de beoordeling van aansprakelijkheid en dekking zorgvuldig plaatsvinden en doe geen ongefundeerde toezegging dat alle schade wordt betaald. Schuif de rekening ook niet automatisch naar de deelnemer omdat deze een fout maakte. Bespreek met de adviseur welke informatie nodig is en laat betrokkenen weten wie de afhandeling volgt. Pas de werkzaamheden of begeleiding aan als het incident laat zien dat veilig doorwerken nog niet mogelijk is.

Veelgestelde vragen