De bouwblokkenmethode bij social return: zo reken je de waarde uit

In een bouwblokkentabel kan bij een medewerker een waarde van tienduizenden euro’s staan. Dat bedrag krijg je niet uitgekeerd en het is ook niet automatisch wat de medewerker kost. Het is een rekenwaarde waarmee de opdrachtgever bepaalt hoeveel jouw inzet bijdraagt aan de social-returnafspraak.

De tabel lezen vraagt meer dan een bedrag opzoeken. Je moet weten bij welke doelgroep het bouwblok hoort, op hoeveel uren en welke periode het is gebaseerd, en of aanvullende voorwaarden gelden. Hieronder reken je een fictief plan door, inclusief deeltijd, een kortere inzetperiode en een bonus. Inhoud gecontroleerd op 17 oktober 2026.

Wat is de bouwblokkenmethode bij social return?

Bij de bouwblokkenmethode krijgen toegestane vormen van social return een financiële waardering. Je stelt een pakket van zulke bijdragen samen en telt de geaccepteerde waarden op. Die optelsom vergelijk je met de verplichting in jouw contract. Een bouwblok kan bijvoorbeeld een dienstverband, leerwerkplek of goedgekeurde maatschappelijke activiteit zijn.

PIANOo beschrijft bouwblokken als één van de manieren om inzet te waarderen. Opdrachtgevers kunnen ook werkelijke kosten of vaste uurtarieven gebruiken. Een tabel kan bovendien verschillende rekenwijzen naast elkaar bevatten: een normbedrag voor een plaatsing en een factuurbedrag voor een andere activiteit. Controleer dus per regel hoe je moet rekenen.

Heb je de omvang van je verplichting nog niet vastgesteld, begin dan met het SROI-percentage en de grondslag. Dit artikel gaat over de volgende stap: hoeveel waarde mag je aan je geplande en gerealiseerde inzet toekennen? Voor de keuze tussen activiteiten kun je verder met de manieren om een SROI-verplichting in te vullen.

Houd rekenwaarde en werkelijke kosten apart

Stel dat een toepasselijk bouwblok € 32.000 per voltijdsjaar waard is. Dat is dan de waardering voor de social-returnverantwoording. Je salarisbegroting maak je afzonderlijk, met loon, werkgeverslasten, begeleiding, opleiding en andere kosten die je daadwerkelijk verwacht.

Fictief verschil: een plaatsing levert volgens je berekening € 12.000 aan SROI-waarde op. Je eigen begroting voor die plaatsing is € 17.500. Dan zet je € 12.000 in de kolom ‘SROI-waarde’ en € 17.500 in de kostenbegroting. Je telt ze niet op tot € 29.500 aan gerealiseerde social return en vraagt het verschil niet automatisch als subsidie terug.

Een bouwblokbonus verhoogt onder voorwaarden de toegerekende waarde. Ook dat is geen toezegging van een geldbedrag aan jouw onderneming. Eventuele werkgeverssubsidies hebben hun eigen voorwaarden en aanvraagroute. De vraag of zulke ondersteuning invloed heeft op je SROI-verantwoording controleer je apart in de toepasselijke regeling.

Lees een bouwblok als een complete rekenregel

Bewaar de tabel die volgens je aanbestedings- of contractstukken van toepassing is, met versiedatum en bijbehorende toelichting. De nieuwste tabel op een website hoeft niet automatisch de tabel voor een ouder contract te vervangen. Laat een onduidelijke verwijzing of versiewijziging verduidelijken voordat je een nieuw bedrag overneemt.

Een concreet verschil tussen bronnen: Utrecht presenteert de waarde van banen en leerwerkplekken op basis van een jaarcontract van 36 uur per week. De uitvoeringsvoorwaarden van Zuidoost-Brabant 2026 tonen naast jaarnormen ook uurtarieven op basis van 1.463 uur per jaar, de daar genoemde JUS-norm. Dat zijn afzonderlijke lokale rekenstelsels. Je kunt een bedrag uit de ene tabel niet combineren met de urennorm uit de andere.

Controleer de toelichting even nauwkeurig als de bedragen. De regels van Zuidoost-Brabant stellen bijvoorbeeld voorwaarden aan de voorafgaande WW-duur en kennen verschillende meetelperioden. Alleen constateren dat iemand ooit een uitkering had, is dus geen volledige onderbouwing voor een bouwblok.

Reken deeltijd en tijdsduur afzonderlijk naar rato

Bij een bouwblok per voltijdsjaar, met een rekenregel die naar rato van uren én maanden werkt, kun je de waarde zo berekenen:

Waarde = jaarwaarde × (meetellende weekuren ÷ voltijdsnorm) × (meetellende maanden ÷ 12).

Het eerste deel geeft de deeltijdfactor: hoeveel van een voltijdsbaan telt mee? Het tweede deel geeft de tijdsfactor: welk deel van een jaar valt binnen de toegestane periode? Een halve baan gedurende een halfjaar vertegenwoordigt zo een kwart van de jaarwaarde.

Deze formule past bij de gekozen eenheden. Schrijft jouw opdrachtgever dagen, weken of een vastgesteld uurtarief voor, gebruik dan die methode. Bij een uurtarief vermenigvuldig je met het aantal toegestane uren; pas daarna niet nogmaals een deeltijd- of tijdsfactor toe over dezelfde uren. Daarmee zou je de waarde dubbel verkleinen.

Begrens de periode voordat je rekent. Een medewerker kan een jaarcontract hebben terwijl voor jouw opdracht slechts de laatste vier maanden meetellen. Andersom kan de social-returnopdracht langer lopen dan de maximale meetelperiode van de kandidaat. Leg daarom zowel de arbeidsperiode als de geaccepteerde meetelperiode vast.

Wijzigt het aantal uren, maak dan afzonderlijke regels. Voor drie maanden met 18 uur en drie maanden met 27 uur reken je twee deelperioden door. Rond tussenstappen niet onnodig af; volg bij de einduitkomst de afrondingsregels van de opdrachtgever.

Uitgewerkt voorbeeld: van drie bouwblokken naar € 24.000

Alle bedragen, voorwaarden en personen in dit voorbeeld zijn fictief. Ze zijn gekozen om de berekening uit te leggen en vormen geen bouwblokkentabel van een gemeente. De fictieve opdrachtgever heeft voor deze opdracht een doelwaarde van € 24.000 bevestigd en accepteert de volgende inzet binnen de contractperiode.

• Voor plaatsing A geldt € 32.000 per jaar bij 32 uur per week. Deze medewerker telt negen volle maanden mee, voor 16 uur per week.
• Voor leerwerkplek B geldt € 16.000 per jaar bij 32 uur per week. Deze andere medewerker telt zes volle maanden mee, voor 24 uur per week.
• Een afzonderlijke opleiding telt voor de goedgekeurde factuurwaarde van € 6.000 exclusief btw. De fictieve opdrachtgever heeft bevestigd dat deze waarde aanvullend op de plaatsingen mag worden opgevoerd.

Op papier sluit het plan precies aan op het doel. Daarmee is nog geen € 24.000 gerealiseerd. De plaatsingen moeten de opgevoerde periode en omvang halen, de opleiding moet volgens afspraak worden uitgevoerd en het bewijs moet aansluiten op de invoer.

Wat verandert er als plaatsing A eerder stopt?

Stopt plaatsing A na zes in plaats van negen meetellende maanden, dan wordt de waarde € 32.000 × 16/32 × 6/12 = € 8.000. Als de andere twee bijdragen volledig worden gerealiseerd, eindigt de optelsom op € 20.000. Er ontbreekt dan € 4.000.

Bespreek een aanvulling zodra die afwijking zichtbaar wordt. Bij dezelfde fictieve jaarwaarde van € 32.000 kan een afzonderlijk geaccepteerde vervangende plaatsing voor 16 uur per week en drie volle meetellende maanden € 4.000 toevoegen: € 32.000 × 16/32 × 3/12. Dat werkt alleen als de kandidaat voldoet, de resterende contracttijd toereikend is en de inzet wordt geaccepteerd. Een naam in de planning vult het tekort nog niet.

Hoe werkt een bonus in deze rekensom?

Stel afzonderlijk dat voor de oorspronkelijke plaatsing A een bonus is toegestaan met een fictieve jaarwaarde van € 8.000, naar rato van dezelfde uren en maanden. Bij negen maanden en 16 van de 32 uur is die bonus € 8.000 × 16/32 × 9/12 = € 3.000. Je voegt dus niet zonder meer € 8.000 toe.

Dit bonusvoorbeeld gebruikt bewust een eigen aanname. In jouw tabel kan een bonus eenmalig zijn, een andere tijdsregel hebben of alleen na een bepaalde gebeurtenis meetellen. Controleer ook of bonussen gecombineerd mogen worden. Reken het basismodel eerst zonder een nog onbevestigde bonus door.

Welke bouwblokken mag je bij elkaar optellen?

Een pakket van verschillende bijdragen optellen is de kern van de methode. Dat betekent niet dat iedere vermelding bij een kandidaat een extra bouwblok oplevert. Iemand kan zowel een uitkeringsachtergrond als een leeftijdskenmerk hebben. Controleer welke basiscategorie geldt en of het tweede kenmerk een toegestane bonus is. Tel niet zelfstandig twee volledige plaatsingswaarden voor dezelfde inzet op.

Controleer daarnaast deze drie situaties vóór je het totaal vaststelt:

• Begeleiding of scholing naast een plaatsing. Is die inzet al verwerkt in het normbedrag, of mag je haar afzonderlijk opvoeren? Is voorafgaande goedkeuring nodig? Leg de waardering vast voordat je de extra post meerekent.
• Eén inzet bij verschillende opdrachten. Maak zichtbaar welk deel aan welk contract is toegerekend. Voer dezelfde uren of factuur niet zonder een toegestane verdeelafspraak volledig op bij meerdere verplichtingen. Stem de verdeling af met de betrokken opdrachtgevers.
• Een hoofdaannemer en onderaannemer. Leg vast wie welke prestatie registreert en voor welke opdracht. Een doorgegeven onderbouwing mag niet ongemerkt in meerdere totalen terugkomen.

Een eenvoudige controle helpt: geef iedere opgevoerde prestatie een intern kenmerk en zet daar het contract, de periode en de toegerekende omvang bij. Bij een verdeling moet je vanuit de verschillende contractregels kunnen terugrekenen naar dezelfde oorspronkelijke prestatie.

Maak een controleblad waarop iemand anders kan narekenen

Gebruik per kandidaat, activiteit of deelperiode een aparte regel. Houd het rekenblad compact; verwijs voor bewijs naar je afgeschermde dossier of het voorgeschreven registratiesysteem. Zet geen onnodige personeelsgegevens in een breed gedeeld planningsbestand.

Houd onder het blad twee totalen bij: de verwachting voor het einde van de opdracht en de al geaccepteerde waarde. Trek voor het nog te bevestigen saldo alleen die geaccepteerde waarde van het doel af. Zo blijft zichtbaar welk deel wel is gepland of uitgevoerd, maar nog niet beoordeeld.

Controleer het overzicht opnieuw bij een start, urenwijziging, uitdiensttreding of gewijzigde activiteit. Staat een beslissende voorwaarde niet in je stukken, stel dan een gerichte vraag: ‘Mogen we voor bouwblok X de periode A–B met C uur rekenen, met deze bonus en deze verdeling over opdrachten?’ Zo kan de opdrachtgever je concrete berekening beoordelen.

Veelgestelde vragen