Stage of leerwerkplek voor SROI: wat regel je vooraf?

Een stage of leerwerkplek kan bijdragen aan je social-returnafspraak. Daarvoor moeten twee dingen kloppen: de student krijgt een passende leerplek én de inzet voldoet aan de voorwaarden van je SROI-contract. Een erkenning als leerbedrijf bewijst niet dat een plaatsing meetelt voor SROI. Andersom zegt een akkoord van de opdrachtgever niets over de kwaliteit van het onderwijs dat je op de werkvloer biedt.

Begin daarom met de opleiding, de werkzaamheden en de begeleiding. Laat daarna vaststellen welke inzet je voor de opdracht mag opvoeren. Zo voorkom je dat je een stage belooft die je team niet kan begeleiden, of rekent op een bijdrage die de opdrachtgever niet accepteert. Inhoud gecontroleerd op 17 oktober 2026.

BOL-stage, BBL-leerbaan of een andere leerwerkplek?

De term ‘leerwerkplek’ wordt voor verschillende trajecten gebruikt. Vraag de school of begeleidende organisatie welke vorm je precies aanbiedt. Dat bepaalt welke afspraken je met de student maakt en welke categorie in de SROI-voorwaarden mogelijk van toepassing is.

Een werkervaringsplaats voor iemand zonder opleiding is niet automatisch een BOL-stage of BBL-leerbaan. Bij zo’n traject moet je eerst de afspraken met de betrokken instantie en de juridische vorm vaststellen. Alleen het woord ‘leren’ in een overeenkomst is onvoldoende.

Toets de plaatsing aan het contract voordat je waarde toezegt

Controleer de categorie, het opleidingsniveau en de periode die de opdrachtgever accepteert. Dat verschilt per regeling. Zo noemt het beleid Social return 2026 van Zuidoost-Brabant bij mbo-studenten BOL en BBL op niveau 1 of 2. Die afbakening kun je niet vervangen door de aanname dat iedere mbo-student meetelt. Ook de waardering van BOL en BBL is daar verschillend.

Leg bij twijfel deze gegevens voor aan de SROI-contactpersoon: de opleiding en leerweg, het niveau, de geplande begin- en einddatum, het aantal uren en de relatie met de opdracht. Vraag welke categorie geldt, over welke periode je mag rekenen en welk bewijs nodig is. Laat de beoordeling schriftelijk vastleggen. Meer over de persoonlijke toelatingsvoorwaarden lees je bij wie kan meetellen voor SROI.

Controleer ook of een al lopende stage mag meetellen en hoe je dezelfde inzet over meerdere opdrachten verdeelt. Neem geen volledige waarde in verschillende contracten op zonder te toetsen of die toerekening is toegestaan. De kosten voor loon, vergoeding of begeleiding zijn bovendien niet vanzelf gelijk aan de SROI-waarde. Daarvoor volg je de afgesproken waarderingsmethode.

Organiseer echte opleiding op de werkvloer

Voor de beroepspraktijkvorming in het mbo is een erkend leerbedrijf nodig. Controleer met de school of je erkenning past bij de aangeboden opleiding en werkplek. De voorwaarden van SBB voor erkenning vragen onder meer een veilige leerplaats, passende werkzaamheden en een deskundige praktijkopleider. Regel een ontbrekende erkenning voordat de student aan het praktijkdeel bij jouw bedrijf begint.

Maak de leerdoelen concreet. ‘Meedraaien op de afdeling’ zegt weinig. ‘Een klantvraag registreren, ontbrekende gegevens uitvragen en een conceptplanning bespreken met de begeleider’ geeft aan wat iemand gaat oefenen. Bespreek met de school of zulke taken passen bij de opleiding en hoe de student laat zien dat hij ze beheerst.

Een stage draait om leren. Je mag een stagiair niet inzetten als vervanger van een gewone werknemer. Kijk dus kritisch naar een rooster waarop de student zelfstandig een volledige bezetting moet verzorgen terwijl de begeleider elders werkt. Wanneer iemand feitelijk gewoon werk verricht zoals een werknemer, kan recht op het minimumloon bestaan; het etiket ‘stage’ voorkomt dat niet. Bij een BBL-leerbaan hoort betaald werk juist vaak bij het traject, maar de opleiding en begeleiding moeten ook daadwerkelijk plaatsvinden.

Plan wie uitleg geeft, werk controleert en contact houdt met school. Spreek af wie overneemt bij afwezigheid van de praktijkopleider. Heeft niemand daar ruimte voor, verminder dan de omvang of verschuif de start. Een naam op een formulier levert nog geen beschikbare begeleiding op.

Leg onderwijs, vergoeding en veiligheid afzonderlijk vast

Bij een mbo-stage of leerbaan hoort een praktijkovereenkomst, ook wel bpv-overeenkomst of POK genoemd, tussen student, school en leerbedrijf. Stem de inhoud af met de school. Leg de leeractiviteiten, duur, begeleiding en beoordeling vast. Bij een BBL-leerbaan moeten daarnaast de arbeidsafspraken goed geregeld zijn; laat HR of de salarisadministratie bepalen welke arbeidsovereenkomst, cao en loonregels op de situatie van toepassing zijn.

Voor een echte stage geldt op 17 oktober 2026 nog geen algemene wettelijke verplichting tot een stagevergoeding. Een cao of gemaakte afspraak kan wel een vergoeding voorschrijven. Het kabinet heeft verplichte stagevergoeding aangekondigd, maar de ingangsdatum van die wetswijziging is nog niet bekend. Controleer de actuele regels opnieuw als de plaatsing later start.

Maak ook afspraken over kosten die de student moet maken om stage te lopen. Het Stagepact mbo bevat afspraken over passende vergoeding en het dekken van noodzakelijke kosten. Behandel bijvoorbeeld vervoer en benodigde werkkleding expliciet, naast de stagevergoeding. Laat de student vooraf weten wat je betaalt, wanneer en hoe kosten kunnen worden gedeclareerd. Een mogelijke SROI-waardering is geen vervanging voor deze afspraken.

Controleer vóór de start de werkzaamheden, instructies, beschermingsmiddelen en het toezicht. Voor minderjarigen gelden extra beperkingen aan werk en werktijden. Bespreek met school en student wat nodig is om veilig te kunnen leren, en spreek een aanspreekpunt af voor problemen, ongewenst gedrag of discriminatie. Neem aansprakelijkheid en verzekeringsdekking mee in de afspraken met school en je verzekeraar.

Voorstartcheck: wie moet wat hebben geregeld?

Gebruik dit overzicht als voorbereiding op het startgesprek. Vul per rij een naam en datum in. Een open punt over veiligheid, begeleiding of vereiste overeenkomsten moet je oplossen voordat de student begint. Een open punt over SROI-toelaatbaarheid betekent dat je de bijdrage nog niet als zekere invulling kunt begroten.

Bespreek ook met de student welke gegevens voor de SROI-verantwoording nodig zijn en wie deze ontvangt. Stuur niet uit voorzorg het volledige schooldossier mee. Houd onderwijsverslagen en de gegevens die de opdrachtgever nodig heeft uit elkaar. De verdere inrichting van de administratie staat in het artikel over SROI-rapportage.

Fictief voorbeeld: een stage van twaalf weken

Een administratief dienstverlener wil een mbo BOL-student twaalf weken begeleiden. De school vindt het voorstel passend bij de opleiding. In dit fictieve voorbeeld zijn de juiste erkenning en praktijkovereenkomst geregeld. De student oefent met klantvragen registreren, gegevens controleren en eenvoudige afspraken voorbereiden. Een medewerker controleert het werk en bespreekt wekelijks de voortgang.

De eerste versie van het rooster bevat een probleem: tijdens twee vakantieweken zou de student alleen de balie verzorgen. De leidinggevende schrapt die inzet als vervanging van de afwezige medewerker. Een andere medewerker neemt de bezetting over; de student krijgt afgebakende leertaken onder begeleiding. Pas daarna is het rooster geschikt om met school en student vast te leggen.

Er is ook een verschil in looptijd. De SROI-opdracht eindigt na de eerste acht stageweken; de opleiding heeft alle twaalf weken gepland. De werkgever vraagt de opdrachtgever welke waarde binnen de toegestane acht weken mag worden opgevoerd. Hij neemt niet alvast een volledig jaarbedrag of de hele stageperiode op. In dit voorbeeld staat nog geen bedrag vast, omdat de toepasselijke waarderingsregel eerst moet worden bevestigd.

De werkgever begroot begeleiding, afgesproken vergoeding en kosten voor alle twaalf weken. De stage wordt niet ingekort omdat de SROI-opdracht eerder eindigt. In het startdocument staan daardoor twee verschillende perioden: twaalf weken onderwijsafspraken en, als de opdrachtgever dat bevestigt, acht weken die voor deze opdracht mogen meetellen.

Blijf ook na de start naar de leerplek kijken

Plan vroeg een gesprek met de student en de praktijkopleider: zijn de taken passend, is begeleiding beschikbaar en lukt de combinatie met school? Een aanwezigheidslijst bewijst niet dat de student voldoende leert. Bespreek problemen met de school voordat ze leiden tot uitval.

Verandert de leerweg, stopt de student eerder of vervalt een deel van de inzet? Werk de onderwijs- en arbeidsafspraken bij en laat opnieuw bepalen wat dit betekent voor SROI. Meld een lager te verwachten resultaat tijdig aan de opdrachtgever. Gebruik daarvoor je plan van aanpak, maar zoek geen administratieve oplossing die ten koste gaat van de student.

Veelgestelde vragen