Social return met een onderaannemer: leg bijdrage en bewijs vast

Je besteedt een deel van een opdracht uit en de onderaannemer zegt: ‘Wij kunnen de social return wel meenemen.’ Dat kan een goede oplossing zijn. Maar welke bijdrage levert hij precies, voor welk contract en met welk bewijs? Zolang dat niet vaststaat, heb je een mogelijkheid besproken en nog geen onderbouwde invulling geregeld.

Leg vóór de uitvoering vast wat de onderaannemer bijdraagt en wat jij richting de opdrachtgever moet blijven organiseren. Hieronder vind je een afsprakenblad en een fictief voorbeeld van uren die over twee opdrachten worden verdeeld. Dit artikel gaat over contractuele social return, vaak SROI genoemd. Inhoud gecontroleerd op 17 oktober 2026.

Uitbesteden verandert je afspraak met de opdrachtgever niet vanzelf

Maak onderscheid tussen de overeenkomst met jouw opdrachtgever en de afspraken met de onderaannemer. In de eerste staat welke social return jij moet leveren en verantwoorden. In de tweede spreek je af welk deel de andere partij uitvoert en hoe zij jou daarbij ondersteunt. Een afspraak tussen jullie tweeën vervangt niet automatisch de verplichting uit het hoofdcontract.

Wassenaar schrijft in de beleidsregel van 2025 bijvoorbeeld expliciet dat de opdrachtnemer ook bij onderaanneming eindverantwoordelijk blijft. De uitvoeringsregels van Land van Cuijk 2025 laten invulling via een onderaannemer toe, maar houden de opdrachtnemer verantwoordelijk voor correcte uitvoering en afwikkeling. Dat zijn lokale bepalingen; controleer de tekst die op jouw opdracht van toepassing is.

Stuur daarom niet alleen een percentage door met de mededeling ‘dit is nu jouw probleem’. Spreek een concrete prestatie of toegerekende waarde af, met bijbehorende voorwaarden. Als de onderaannemer later onvoldoende levert, moet jij kunnen vaststellen wat er ontbreekt en hoe dat doorwerkt in jouw verantwoording. Of je de financiële gevolgen vervolgens op hem kunt verhalen, hangt af van jullie overeenkomst en de omstandigheden. Een boete uit het hoofdcontract is geen automatische doorbelasting.

Ben jij de onderaannemer? Vraag vóór je toezegt om de relevante social-returnbepalingen en waarderingsregels. Laat verduidelijken wat precies van jouw bedrijf wordt gevraagd: een percentage van jouw eigen opdrachtsom, een vaste waarde, een aantal uren of een omschreven activiteit. Neem niet aan dat het percentage uit de hoofdopdracht zonder verdere uitleg ook jouw berekeningsbasis bepaalt.

Controleer of deze inzet via een onderaannemer mag meetellen

Begin bij de toepasselijke contractstukken. Mag de hoofdopdracht in onderaanneming worden uitgevoerd, is toestemming of melding nodig en gelden er aanvullende voorwaarden voor social return via die partij? De uitvoeringsvoorwaarden van Zuidoost-Brabant 2026 koppelen het gebruik van onderaannemers voor social return aan toegestane onderaanneming. Ze beperken die invulling bovendien tot de opdracht.

Een medewerker die elders bij de onderaannemer werkt, is dus niet vanzelf bruikbaar voor jouw verantwoording. Laat vaststellen welk verband met de opdracht nodig is en hoe je dat aantoont. De regels van Land van Cuijk verlangen bij onderaanneming een aantoonbare directe relatie met de uitvoering en de omschreven doelgroep.

Leg bij twijfel een concreet voorstel voor: welke onderaannemer, welke werkzaamheden, welke kandidaatcategorie of activiteit, welke periode en welke waardering? Vraag ook wie het voorstel bevoegd kan beoordelen. Akkoord op de inzet van een onderaannemer voor het technische werk zegt op zichzelf nog niet dat iedere door hem aangeleverde SROI-post wordt geaccepteerd.

De routekeuze zelf staat in de uitleg over passende SROI-invulling. Voor de samenwerking is de vervolgvraag belangrijker: kan deze partij de toegezegde inzet, begeleiding en onderbouwing daadwerkelijk leveren binnen jouw contractperiode?

Spreek af welke bijdrage je gaat waarderen

‘De onderaannemer telt mee’ is te vaag. Je kunt doelen op de inzet van een medewerker uit de doelgroep, maar ook op een toegestane sociale inkoop. Daar horen andere voorwaarden en bewijsstukken bij.

Een commerciële factuur is niet automatisch voor het volledige bedrag social return. Land van Cuijk maakt bij sociale inkoop bijvoorbeeld onderscheid naar PSO-certificering en stelt voorwaarden aan de relatie van de factuur met de opdracht. Gebruik het tarief of factuuraandeel uit jouw eigen regeling. De bouwblokkenmethode helpt je de juiste rekenregel te lezen.

Houd ook drie bedragen apart: wat je voor het uitbestede werk betaalt, welke SROI-bijdrage jullie onderling afspreken en welke waarde de opdrachtgever uiteindelijk accepteert. Een afspraak dat de onderaannemer € 4.000 aan SROI-waarde zal leveren, betekent niet dat zijn factuur € 4.000 bedraagt of dat jij dit bedrag al als gerealiseerd kunt melden.

Gebruik dit afsprakenblad vóór de onderaannemer begint

Kopieer de velden hieronder naar jullie opdrachtbevestiging of uitvoeringsafspraken. Het blad maakt de samenwerking concreet; het is geen volledige onderaannemingsovereenkomst. Laat afspraken over aansprakelijkheid, betaling en eventuele sancties aansluiten op de rest van jullie contract.

Schrijf bij open voorwaarden geen stilzwijgend ‘akkoord’. Noteer wie antwoord moet geven en vóór welke datum. Een onderaannemer kan bijvoorbeeld geschikt werk hebben, terwijl de kandidaat nog niet aan de doelgroep is getoetst. Dan plan je die toets in voordat je de waarde als zekere dekking gebruikt.

Bespreek ook de beschikbare begeleiding. Als iemand op jouw locatie werkt, kunnen de werkgever bij de onderaannemer en jouw dagelijkse aanspreekpunt verschillende personen zijn. Laat hen afstemmen wie instructie geeft, vragen opvangt en problemen meldt. Een administratief correcte afspraak organiseert die begeleiding niet vanzelf.

Voorkom dat dezelfde inzet in twee totalen belandt

Vraag de onderaannemer hoe hij bijhoudt welke inzet hij al aan andere verplichtingen heeft toegerekend. Dat kan gaan om een eigen rechtstreeks contract met een gemeente, een tweede hoofdaannemer of een andere opdracht van jouw onderneming. Een algemene verklaring ‘wij hebben voldoende social return’ laat niet zien welk deel voor jou beschikbaar is.

Leg per prestatie de opdracht, periode en toegerekende omvang vast. Controleer vervolgens het totaal tegen de oorspronkelijke uren of factuur. Bij een verdeling moeten de betrokken contractregels die verdeling toelaten. Als een regeling verlangt dat de hele prestatie aan één opdracht is verbonden, kun je dat niet omzeilen met een eigen verdeelsleutel. Land van Cuijk zegt bij de betreffende sociale-inkoopfacturen bijvoorbeeld dat de factuur niet ook voor een andere opdracht mag worden opgevoerd.

Fictief voorbeeld: 160 uur, twee opdrachten

Alle uren, tarieven en toestemmingen in dit voorbeeld zijn fictief. Een onderaannemer heeft een toegelaten medewerker die in dezelfde verslagperiode 100 meetellende uren voor opdracht A en 60 voor opdracht B werkt. Beide opdrachtgevers accepteren in dit voorbeeld deze afzonderlijke urenregistratie en een rekenwaarde van € 20 per meetellend uur.

Voert de hoofdaannemer van A alle 160 uur op én de hoofdaannemer van B zijn 60 uur, dan worden 220 uur verantwoord terwijl er 160 zijn uitgevoerd. Dat is 60 uur dubbel en bij dit fictieve tarief € 1.200 te veel. De fout ontstaat al bij de overdracht wanneer een totaaloverzicht zonder projectuitsplitsing wordt doorgestuurd.

Controleer ook samenloop tussen routes. Als je de personeelsinzet van de onderaannemer opvoert, tel dan niet zonder toetsing ook de factuur voor diezelfde prestatie als een tweede volledige bijdrage mee. Laat de opdrachtgever vaststellen welke waardering of combinatie is toegestaan. Een aparte factuur maakt dezelfde prestatie niet vanzelf twee keer telbaar.

Spreek af wie bewijs aanlevert en wie het indient

De onderaannemer beschikt vaak over de gegevens van de uitvoering, terwijl jij de rapportage aan de opdrachtgever moet verzorgen. Maak daarom een korte overdrachtsafspraak per periode. Daarin staan de prestatiecodes, toegerekende omvang, berekening, bewijsverwijzingen en wijzigingen ten opzichte van de vorige levering.

Laat de partij die registreert terugkoppelen wat is ingediend en wat is geaccepteerd. De onderaannemer hoeft dan niet te gissen of zijn overzicht is verwerkt, en jij ziet of aanvullende vragen nog bij hem liggen. Spreek bij gebruik van een registratiesysteem af welke toegang en rol de opdrachtgever beschikbaar stelt; deel niet onderling één persoonlijke inlog om een onduidelijke taakverdeling op te lossen.

Verzamel niet automatisch volledige personeelsdossiers bij de hoofdaannemer. Bepaal welke gegevens noodzakelijk zijn, wie ze mag ontvangen en of bewijs rechtstreeks via de aangewezen route kan worden aangeleverd. De algemene AVG-uitleg van RVO verlangt onder meer beperking van gegevens en toegang. Het verschil tussen bewijs bewaren, aanleveren en laten beoordelen staat verder uitgewerkt bij een SROI-rapportage opstellen.

Handel een afwijking af voordat zij jouw eindstand verrast

Vraag om een melding zodra afgesproken inzet wegvalt, het werkpakket wordt kleiner of bewijs niet tijdig beschikbaar komt. Laat daarbij aangeven wat wel is uitgevoerd, wat nog haalbaar is en welke bijdrage daardoor ontbreekt. Alleen melden dat ‘de kandidaat is gestopt’ is onvoldoende om de gevolgen voor jouw opdracht te beoordelen.

Bespreek vervolgens een concrete vervanging of aanvulling en laat toetsen of die binnen de toepasselijke regels en resterende tijd past. Een andere medewerker of activiteit kan een andere waardering hebben. Houd het oorspronkelijke tekort zichtbaar zolang het alternatief niet voldoende vaststaat. De onderaannemer kan een oplossing voorstellen, maar jullie onderlinge afspraak maakt die oplossing nog niet aanvaardbaar voor de opdrachtgever.

Controleer vóór de laatste gezamenlijke afrekening welke prestaties zijn beoordeeld, welke correcties nog doorgevoerd moeten worden en wie een open vraag afhandelt. Leg de uitkomst vast en laat de afgesproken documentatie beschikbaar blijven volgens de geldende bewaarafspraken. De afronding van jullie samenwerking en de acceptatie van social return door de opdrachtgever zijn afzonderlijke momenten; plan ze zo dat de benodigde onderbouwing ook bij vertrek van een contactpersoon terug te vinden is.

Veelgestelde vragen