SROI-afspraak niet haalbaar? Zo pak je een dreigend tekort aan

Een geplande plaatsing gaat niet door, een activiteit valt uit of een deel van je opgevoerde SROI-waarde wordt afgewezen. Als daardoor de afgesproken bijdrage in gevaar komt, maak dan direct zichtbaar wat er ontbreekt en wat nog haalbaar is. Meld dat volgens de afspraken aan de opdrachtgever, met een voorstel om bij te sturen.

Wacht daarmee niet tot alle vragen zijn opgelost. Je kunt een dreigende afwijking al melden en aangeven wanneer je de ontbrekende informatie aanvult. De gevolgen van niet nakomen hangen af van je contract en de toepasselijke voorwaarden. Een tekort geeft je geen algemene keuze om het bedrag simpelweg over te maken. Inhoud gecontroleerd op 17 oktober 2026.

Stel vast wat er precies mis dreigt te gaan

Neem de actuele verplichting en de uiterste uitvoeringsdatum als vertrekpunt. Controleer ook eventuele concrete toezeggingen naast een geldwaarde: alleen genoeg euro’s opvoeren lost een afzonderlijk afgesproken prestatie niet vanzelf op. Leg naast die afspraak de stand van vandaag en de inzet die binnen de resterende tijd nog uitvoerbaar is.

Die situaties kunnen tegelijk spelen. Een factuur die nog wordt beoordeeld is niet hetzelfde als een geannuleerde activiteit. Voor de eerste heb je duidelijkheid of aanvullende onderbouwing nodig; voor de tweede een nieuwe uitvoerbare oplossing. Houd ze apart in je melding. De gegevens hiervoor haal je uit je actuele SROI-rapportage; je hoeft niet een tweede volledige administratie te maken.

Verlaag de opgave niet zelf omdat het tegenzit. Denk je dat de contractbasis is veranderd, bijvoorbeeld door minder afgenomen werk, laat dan eerst vaststellen wat dit volgens de afspraken betekent. Een lagere verwachting is geen besluit tot een lagere verplichting.

Lees de verplichting én de bepaling over gevolgen

Pak de overeenkomst, toepasselijke uitvoeringsvoorwaarden, je eigen toezeggingen en latere bevestigde wijzigingen erbij. Zoek naar het overeengekomen resultaat of de vereiste inspanningen, de termijnen, meldprocedure, waardering en bepalingen over tekortkomingen. Kijk wat precies de aanleiding voor een sanctie is: onvoldoende uitvoering, te late verantwoording of een andere schending.

Een inspanningsafspraak vraagt een andere beoordeling dan een afgesproken resultaat. Bij een inspanningsafspraak moet duidelijk worden welke handelingen waren vereist en welke zijn verricht. Bij een resultaat kun je niet zonder meer volstaan met ‘we hebben ons best gedaan’. Welke omstandigheden verschil maken voor de gevolgen, moet vervolgens uit de toepasselijke afspraken en de beoordeling van het concrete geval blijken.

De procedure verschilt per opdrachtgever. In de uitvoeringsvoorwaarden van Zuidoost-Brabant 2026 staat bij onvolledige nakoming op het genoemde eindmoment een boete van anderhalf maal de ontbrekende waarde, zonder nadere ingebrekestelling. De Haagse beleidsregels van 2024 beschrijven juist dat na meerdere verzoeken een contractuele boete mogelijk is bij niet voldoen of niet verantwoorden. Deze lokale voorbeelden geven geen landelijk tarief of gegarandeerde hersteltermijn.

Controleer ook wélk eindmoment geldt. De genoemde Brabantse bepaling verwijst naar eindoplevering of een eerdere toezending van de slotfactuur. Alleen naar de datum ‘einde contract’ in je eigen planning kijken kan dus onvoldoende zijn. Noteer de precieze voorwaarde uit jouw stukken en zorg dat degene die factureert daarvan weet.

Houd drie vragen uit elkaar: welke inzet wordt geaccepteerd, welk herstel is toegestaan en welke gevolgen blijven gelden? Goedkeuring van een vervangende activiteit betekent niet automatisch dat de opdrachtgever ook uitstel verleent of van een sanctie afziet. Vraag om duidelijkheid over ieder onderdeel dat voor jouw situatie relevant is.

Fictief voorbeeld: € 5.000 verwacht tekort is nog geen boetebedrag

Alle bedragen, data en afspraken in dit voorbeeld zijn fictief. Een dienstverlener moet voor 31 december een SROI-waarde van € 20.000 realiseren. Op 1 oktober blijkt dat een geplande activiteit niet doorgaat. De projectleider maakt de volgende eindverwachting. De drie posten hebben betrekking op verschillende inzet en overlappen niet.

Als de open € 2.000 wordt aanvaard en de toekomstige € 3.000 volledig wordt waargemaakt, eindigt de dienstverlener op € 15.000. Het verwachte tekort is dan € 20.000 − € 15.000 = € 5.000. Wordt de € 2.000 volledig afgewezen, dan groeit dat tekort tot € 7.000. De projectleider vermeldt beide uitkomsten, zodat het herstelvoorstel niet afhankelijk blijft van een stilzwijgend verondersteld akkoord.

Hij laat de ontbrekende onderbouwing aanvullen en onderzoekt tegelijk een aanvullende bijdrage voor de resterende periode. Een partner kan mogelijk een activiteit uitvoeren, maar heeft de startdatum en omvang nog niet bevestigd. De projectleider zet die bijdrage daarom apart als voorstel. Hij schrijft niet alvast € 5.000 extra realisatie bij om het overzicht sluitend te maken.

De € 5.000 is hier een planningsverschil. Of een sanctie volgt, welk bedrag daarvoor de grondslag is en welke procedure geldt, vraagt een afzonderlijke toets aan het contract en de uiteindelijke feiten. Ook de € 10.000 afstand tussen het doel en de huidige geaccepteerde stand is niet automatisch het definitieve tekort: er is nog uitvoering en beoordeling gaande.

Maak een herstelvoorstel dat de oorzaak aanpakt

Begin bij de reden waarom het oorspronkelijke plan vastloopt. Bij een tekort aan begeleiding helpt nóg een kandidaat voorstellen niet. Bij een afgewezen leverancier moet eerst duidelijk zijn welke leverancier of prestatie wel toelaatbaar is. En bij ontbrekend bewijs moet je het dossier aanvullen, zonder te doen alsof dat hetzelfde is als nieuwe sociale inzet.

Beschrijf kort wat je hebt gedaan en wat dat heeft opgeleverd. Noteer bijvoorbeeld de momenten waarop je met een werkcentrum of partner hebt afgestemd, de beschikbare werkzaamheden en het knelpunt in de planning. Blijf feitelijk en deel alleen noodzakelijke informatie over betrokken personen. Een overzicht van pogingen kan de beoordeling ondersteunen, maar bewijst op zichzelf niet dat je van de verplichting of boete bent vrijgesteld.

Werk voor de aanvullende of vervangende inzet deze punten uit:

1. Bijdrage: wat wordt er concreet uitgevoerd en welk ontbrekend deel kan dit volgens de toepasselijke waardering aanvullen?
2. Haalbaarheid: wie voert uit, welke capaciteit is bevestigd en wat is de vroegste haalbare start?
3. Periode en bewijs: wanneer is de prestatie klaar en welke onderbouwing komt wanneer beschikbaar?
4. Benodigd besluit: vraag afzonderlijk naar toelaatbaarheid, waardering en eventuele afwijking van de huidige termijn of invulling.
5. Beslismoment: wanneer moet er duidelijkheid zijn om nog te kunnen uitvoeren, en wie neemt contact op als die duidelijkheid uitblijft?

PIANOo beschrijft dat opdrachtgever en opdrachtnemer alternatieve invulling kunnen afstemmen. Dat maakt overleg zinvol; het geeft geen recht om zelfstandig een activiteit te vervangen. Een al geplande sociale aankoop is bijvoorbeeld alleen bruikbaar wanneer leverancier, prestatie, waardering en periode binnen jouw afspraken passen. Bestel niet uitsluitend op basis van een verkoopbelofte dat iets ‘SROI-proof’ is.

Vraag bij een beroep op maatwerk welke ruimte de toepasselijke regeling biedt. De Brabantse voorwaarden bevatten bijvoorbeeld een hardheidsclausule waarmee de opdrachtgever in een individueel geval kan afwijken bij onevenredige toepassing. Dat is een te beoordelen verzoek, geen automatische uitzondering zodra uitvoering moeilijk wordt.

Verwerk een geaccepteerd herstelvoorstel vervolgens als wijziging in je SROI-plan van aanpak. Bewaar de eerdere afspraak en het besluit. Verleng niet zelfstandig de meetelperiode en schuif de bijdrage niet naar een volgend project zonder geldige afspraken daarover.

Voorbeeldbericht aan de contractmanager

Gebruik de afgesproken contactpersoon en communicatieroute. Onderstaand bericht sluit aan op het fictieve voorbeeld; vervang de inhoud door jouw gecontroleerde gegevens. Stuur het aan de contractmanager en betrek de social-returnadviseur volgens de taakverdeling van de opdracht. Het bericht is bedoeld om een concreet besluit en overleg mogelijk te maken.

Bewaar het verzonden bericht en de reactie. Een ontvangstbevestiging is geen akkoord op het voorstel. Komt er geen inhoudelijk antwoord, volg dan de afgesproken escalatieroute en maak zichtbaar wanneer een beslismoment verstrijkt. Zet de uitvoering die wel haalbaar en toegestaan is ondertussen voort.

Wat als er al een boete of inhouding is aangekondigd?

Lees de mededeling direct en noteer eventuele reactietermijnen. Vraag om de grondslag en de berekening als die niet duidelijk zijn. Vergelijk de opgevoerde tekortkoming met de juiste contractversie, de uitvoeringsperiode, eerdere besluiten en de geaccepteerde prestaties. Controleer ook of open bewijs of een correctie de vastgestelde stand beïnvloedt.

Maak in je reactie onderscheid tussen een rekenfout, verschil over toelaatbaarheid, een feitelijk tekort en omstandigheden die volgens jou bij de beoordeling moeten worden betrokken. Een algemene zin als ‘wij zijn het er niet mee eens’ helpt de beoordelaar weinig. Verwijs naar de specifieke regel, het bedrag en de onderbouwing waarover het verschil bestaat.

Laat bij een betwiste boete, aangekondigde verrekening of andere ingrijpende contractuele gevolgen de stukken gericht beoordelen door een jurist. Die kan nagaan welke afspraken gelden, of de gevolgde procedure klopt en welke reactie in jouw situatie nodig is. Neem niet aan dat een gesprek de betalings- of reactietermijn automatisch opschort.

Vraag na de herstelactie of beoordeling schriftelijke duidelijkheid over de eindstand en wat nog openblijft. Laat daarbij afzonderlijk vastleggen wat met een aangekondigde sanctie is besloten. Zo voorkom je dat jij een zaak als afgerond beschouwt terwijl de opdrachtgever alleen akkoord heeft gegeven op een deel van de nieuwe uitvoering.

Veelgestelde vragen