In het streekvervoer wordt gestaakt, en het blijft niet bij één dag. FNV en CNV willen tot kerst iedere week het werk neerleggen bij Arriva, Keolis, Qbuzz, Transdev en EBS, meldt TPO. Bij de eerste actiedag op woensdag 14 oktober reed in Noord-Brabant volgens Omroep Brabant 10 tot 15 procent van de bussen, en in Limburg reden geen treinen van Arriva. De bonden maken pas kort van tevoren bekend op welke dag ze staken. Voor werkgevers met personeel dat met de bus of de regionale trein komt, betekent dat wekenlang onzekerheid.
Wie draagt het risico
De hoofdregel in het arbeidsrecht is dat de werkgever loon betaalt, ook als er niet gewerkt wordt, tenzij het niet werken redelijkerwijs voor rekening van de werknemer komt. Zo staat het in artikel 7:628 van het Burgerlijk Wetboek. Op het werk komen hoort daarbij aan de kant van de werknemer. Rechtsbijstandverzekeraar DAS schreef bij een eerdere treinstaking dat de werknemer zelf verantwoordelijk blijft voor zijn aanwezigheid en dat de werkgever niet verplicht is loon door te betalen als iemand door de staking niet komt.
Dat betekent niet dat je zomaar een vakantiedag mag afschrijven. Een werknemer kan zelf vragen om vakantie op te nemen of de uren in te halen, maar dat spreek je samen af. Kijk ook in je cao, want daar kan iets anders geregeld zijn. En bedenk dat een medewerker die al zijn best doet om te komen, onthoudt hoe je hiermee omgaat. Voor een klein team in een krappe arbeidsmarkt is dat ook een afweging.
Regel het één keer voor de hele periode
Omdat de stakingsdag steeds pas laat bekend wordt, werkt overleg per dag slecht. Maak daarom nu één afspraak die geldt tot de staking voorbij is. Breng in kaart wie afhankelijk is van streekbus of regionale trein. Bespreek per persoon wat haalbaar is. Denk aan thuiswerken waar het werk dat toelaat, carpoolen met een collega, een andere dienst, of uren later inhalen. Leg vast welke keuze geldt en wanneer iemand zich meldt als hij niet kan komen.
Werk je met roosters, zoals in de zorg, de horeca of de logistiek, houd dan per dienst iemand achter de hand die zelfstandig kan reizen, want een actie wordt pas kort van tevoren aangekondigd. Is thuiswerken onmogelijk en is er geen alternatief, dan is een vooraf afgesproken inhaalregeling vaak eerlijker dan loon inhouden. Maak die regeling concreet, met data, zodat er later geen discussie ontstaat. Hoe zo’n afspraak een plek krijgt, lees je in een personeelshandboek maken.
De cao openbaar vervoer geldt voor ongeveer 13.000 werknemers en liep eind juni af. De bonden vragen onder meer 9,5 procent loonsverhoging over twee jaar, de werkgevers in het openbaar vervoer wijzen op financiële druk. Zolang er geen akkoord is, kun je er beter van uitgaan dat de acties doorgaan tot de kerst. NS valt buiten de staking, dus wie een treinverbinding heeft, kan soms omreizen.