Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie was maandag 9 november op bezoek bij machinebouwer Stalero in Barneveld, om te zien hoe het bedrijf statushouders aan het werk helpt. Dat meldde de Barneveldse Krant. Het bezoek viel samen met een verklaring die het kabinet tekende met MKB-Nederland, VNO-NCW en AWVN. De boodschap van de minister is kort: “Werk moet voor nieuwkomers de norm worden.” Voor jou als mkb-werkgever is de vraag wat er dan van jou verwacht wordt, en wat je ervoor terugkrijgt.

Wat er is afgesproken

Het kabinet wil dat er over vier jaar 75.000 nieuwkomers meer aan het werk zijn dan nu. Dat doel staat in de aanpak Werk en Meedoen Nieuwkomers, en de werkgeversorganisaties hebben zich er met hun handtekening aan verbonden. In de verklaring beloven kabinet en werkgevers samen alles te doen om nieuwkomers sneller een plek op de arbeidsmarkt te geven, zo staat in het bericht van de Rijksoverheid dat regionale media overnamen. Concrete aantallen per bedrijf staan er niet in. De afspraken worden de komende tijd per sector uitgewerkt in deals.

De aanleiding is een cijfer dat het kabinet zelf noemt: een vijfde van alle mensen in de bijstand is statushouder of oud-statushouder. Volgens Aartsen komt dat doordat het stelsel niet op werk is gericht. Mensen zitten eerst lang in een azc en stromen daarna door naar een uitkering.

Vier dagen werken naast de inburgering

Het onderdeel dat jou het meest raakt is het werkrooster. De minister wil dat vier dagen werken per week de norm wordt voor statushouders die inburgeren. Nu botsen de lessen overdag met de wens van werkgevers om iemand een volle week in te roosteren. Daarom moeten inburgeringslessen zoveel mogelijk buiten werktijd vallen en komt er meer taalonderwijs op de werkvloer. Aartsen gaat daarover in gesprek met taalaanbieders en gemeenten.

Daar hoort een regel bij die je bij het opstellen van een contract in je achterhoofd moet houden. Wie werkt, krijgt langer de tijd voor het inburgeringsexamen. De Rijksoverheid maakte op 5 november bekend dat de termijn van drie jaar met maximaal drie jaar verlengd kan worden. De voorwaarde is dat de inburgeraar minimaal 28 uur per week werkt of heeft gewerkt en niet afhankelijk is van bijstand. De nieuwe regels gaan in 2027 gelden.

Die 28 uur is voor een werkgever het getal om te onthouden. Een contract van 20 of 24 uur, in het mkb een gebruikelijke manier om voorzichtig te beginnen, levert je medewerker straks geen extra inburgeringstijd op. Hij moet dan binnen dezelfde drie jaar slagen, naast zijn werk. Bied je 28 uur of meer, dan haal je die druk eraf en maak je de baan voor de statushouder een stuk aantrekkelijker.

Wat het van jou vraagt op de werkvloer

Lessen buiten werktijd klinkt als winst voor de planning, maar het betekent ook dat je medewerker na een werkdag nog naar de les gaat. Reken in het begin dus niet op overwerk of wisselende avonddiensten, en vraag bij de start naar het lesrooster. Dat voorkomt dat iemand moet kiezen tussen jouw rooster en zijn examen.

Taal leren op het werk gaat niet vanzelf. Het werkt als iemand een vaste collega heeft die uitlegt, als werkinstructies in eenvoudige taal en met beeld beschikbaar zijn en als er tijd is om vragen te stellen. Uit de evaluatie van de proef met startbanen in Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven bleek dit voorjaar dat extra begeleiding nodig is vanwege taalachterstand en cultuurverschillen, en dat het vinden van geschikte werkgevers lastig was, schreef de NOS in april 2026. Van de deelnemers die zich aanmeldden ging 44 procent aan het werk. Hoe je die begeleiding inricht, lees je in ons stuk over een statushouder aannemen.

Wat mag en wat krijg je ervoor terug

Een statushouder heeft een verblijfsvergunning en mag gewoon werken, met dezelfde rechten en plichten als elke andere werknemer. Je hebt geen aparte vergunning nodig. Dat is anders bij asielzoekers die nog in de procedure zitten, want zij mogen pas na zes maanden verblijf en onder voorwaarden aan de slag. Voor Oekraïense ontheemden geldt een meldplicht bij UWV. Het Kenniscentrum Nieuwkomers voor werkgevers zet die verschillen op een rij en heeft een checklist en een handreiking voor begeleiding op de werkvloer.

Datzelfde kenniscentrum meldt dat er een nieuwe aanvraagronde is van SOWIS, de subsidie voor werkgevers die statushouders begeleiden. Wat die regeling en andere vormen van steun inhouden, staat in ons overzicht van ondersteuning voor werkgevers die statushouders aannemen.

Het kabinet kondigt verder aan dat volgend jaar meer gemeenten statushouders naar een startbaan begeleiden, bij voorkeur in tekortsectoren, en dat talenten en vaardigheden van nieuwkomers beter in kaart worden gebracht zodat de match met werkgevers makkelijker wordt. Sommige gemeenten laten mensen al werken voordat ze een woning hebben. Wat dat oplevert, beschreven we eerder in dit artikel over nieuwkomers aan het werk voor ze een huis hebben.

Wat je deze maand al kunt doen

De sectordeals moeten nog komen, dus houd de berichten van je brancheorganisatie in de gaten. Wachten hoeft niet. Het werkgeversservicepunt in je regio kent de statushouders die nu een baan zoeken en weet welke gemeente een startbanenproject heeft. Bel met een concrete functie, het aantal uren (liefst 28 of meer) en wat je aan begeleiding kunt bieden. Dan weet de accountmanager meteen of er iemand bij je past.