Het kabinet wil binnen vier jaar 75.000 nieuwkomers aan het werk helpen. Dat het kan, laat een proef in Den Bosch zien, schreef het Brabants Dagblad op 12 november. Daar begeleidt Weener XL bewoners van het azc naar betaald werk, ook mensen die nog in de asielprocedure zitten.

Voor werkgevers die mensen zoeken in logistiek, productie, schoonmaak of horeca is dat interessant. De Bossche aanpak laat zien wat het van jou vraagt om een asielzoeker in dienst te nemen, waar het vastloopt en welke steun je erbij krijgt.

Hoe de Bossche aanpak werkt

Het project azc-dienstverlening begon op 1 april 2024 als kleine pilot met tien deelnemers: vijf statushouders en vijf asielzoekers in procedure. De gemeenteraad gaf Weener XL de opdracht, hoewel arbeidsbemiddeling van asielzoekers geen wettelijke taak van gemeenten is. Begin 2025 opende Weener XL een werkloket op azc Pettelaarpark. Op de eerste voorlichting kwamen zo’n negentig mensen af, vertelt Weener XL.

De aanpak heet het Bossche model. Een jobhunter houdt een intake op het azc en zoekt daarna passend werk. Is er een match en is de vergunning rond, dan start het dienstverband. Vanaf dat moment komt een opstartcoach de eerste drie maanden elke week op de werkvloer, voor de werkgever en de werknemer.

Die coach is voor jou als werkgever het belangrijkste onderdeel. Weener XL geeft zelf een voorbeeld van een misverstand dat de coach oplost: een zieke medewerker die zijn broer stuurt om zijn dienst over te nemen. Vanuit zijn achtergrond is dat behulpzaam bedoeld, in Nederland kan het niet. De coach legt de regels uit zonder dat de goede bedoeling verloren gaat.

Inmiddels heeft het project bijna 80 bewoners aan werk geholpen, met hoge plaatsingscijfers en weinig uitval. Werkgevers vragen om meer kandidaten. Bij PostNL werken meerdere deelnemers via Tempo-Team.

Wat de proef werkgevers vraagt

Een asielzoeker in dienst nemen is iets anders dan een statushouder aannemen. Asielzoekers mogen pas betaald werk doen als ze zes maanden in de asielprocedure zitten, en jij als werkgever moet dan een tewerkstellingsvergunning aanvragen, zo staat in een bericht van de Rijksoverheid van 28 oktober. Het kabinet wil die termijn verkorten tot drie maanden voor asielzoekers met een grote kans om te mogen blijven. Dat is nog een voornemen, geen geldende regel.

In de praktijk kost de papierwinkel tijd. In Den Bosch moesten deelnemers in het begin vaak weken wachten op een tewerkstellingsvergunning of een burgerservicenummer. Die wachttijd is volgens Weener XL inmiddels flink teruggebracht, maar reken er bij je planning op dat een start niet van de ene op de andere dag gaat.

Een tweede punt is zekerheid. Asielzoekers kunnen worden overgeplaatst naar een ander azc. Kennisnetwerk Platform31 noemt overplaatsingen, samen met trage procedures en financiële onzekerheid, als belangrijkste drempels. Wie een asielzoeker aanneemt, doet er goed aan vooraf met de begeleider te bespreken wat er gebeurt als iemand moet verhuizen.

Weener XL heeft verder met het COA afgesproken dat werkgevers die zich bij het COA melden naar Weener XL worden doorgestuurd. Zo is er één loket voor betaald werk, en worden bewoners beschermd tegen werkgevers met minder goede bedoelingen. Als Bossche werkgever kun je dus terecht bij Weener XL.

Wat de cijfers uit vijf steden zeggen

Den Bosch deed mee aan een groter onderzoek van Platform31 naar pilots in vijf gemeenten, samen met Alphen aan den Rijn, Amstelveen, Emmen en Maastricht. Van de 552 deelnemers vonden er 263 een baan na hun intake, ruim 48 procent. De uitval bleef beperkt tot 11 procent. Van de werkgevers was 94 procent tevreden over de inzet van hun werknemer.

Volgens Platform31 vraagt succesvol bemiddelen meer dan kandidaten aan vacatures koppelen. Belangrijke voorwaarden zijn persoonlijke begeleiding door jobhunters en jobcoaches, korte lijnen met werkgevers en een goede samenwerking tussen gemeente en COA. Dat sluit aan bij wat Weener XL in Den Bosch zegt: mensen beginnen meestal met een startbaan, en daarna wordt gekeken of iemand op zijn eigen niveau kan doorgroeien.

Wat er landelijk verandert

Het kabinet breidt het aantal Meedoenbalies in azc’s dit jaar uit tot 50 en trekt daar jaarlijks 5 miljoen euro extra voor uit. Die balies moeten zich meer gaan richten op betaald werk. Daarnaast krijgen gemeenten een wettelijke taak in de begeleiding van asielzoekers naar werk, zodra de regels daarvoor zijn aangepast. Ook wil het kabinet afspraken maken met sectoren waar personeel tekort is om meer nieuwkomers in dienst te nemen.

Voor jou betekent dat: de route die in Den Bosch al loopt, wordt op meer plekken beschikbaar. Wil je verder kijken dan asielzoekers in procedure, lees dan wat het plan van de minister vraagt bij statushouders die sneller aan het werk gaan, en hoe je een statushouder aanneemt en begeleidt. Eerder schreven we ook over nieuwkomers die al aan het werk gaan voordat ze een huis hebben.